Takviye ansiklopedisi

Acetylcysteine

N-asetil-L-sistein (NAC), sistein adlı amino asidin bir türevidir ve glutatyon oluşumunda rol alır. Ağızdan alınan tablet ve kapsül formları bulunur. NAC ile glutatyon farklı maddelerdir.

Takviye seçmeden önce sonuçları yeniden kontrol edin ve kaynakları inceleyin.

Ana sonuç

Ne sağlayabilir?

  • Asetilsistein, grip benzeri belirtilerin görülme sıklığını azaltabilir. Çoğunluğu ileri yaştaki yetişkinlerden oluşan altı aylık bir araştırmada bu belirtiler NAC alanların %29’unda, plasebo alanların ise %51’inde ortaya çıktı.
  • Aynı araştırmada influenza A/H1N1 enfeksiyonu her iki grupta da saptandı: NAC grubunda %29, plasebo grubunda %24. Enfekte olanlar arasında belirtiler NAC grubunda daha az görüldü.
  • Düzenli antrenman yapan erkeklerde ağır egzersizden sonraki ilk iki günde uyluk kaslarının gücü NAC ile plaseboya göre daha az azaldı. Sekizinci güne gelindiğinde güç plasebo grubunda başlangıç düzeyine dönmüşken NAC grubunda hâlâ bu düzeyin altındaydı.
  • Antrenmanlı bisikletçilerde tek doz NAC, iki yoğun bisiklet testinde güç açısından net bir üstünlük göstermedi. Başka bir araştırmada erkek ragbi oyuncularının kas ağrısı, kullanımın beşinci ve altıncı günlerinde plaseboya göre daha fazlaydı.

[1] [2] [3] [4]

Neler incelendi?

  • NAC, grip benzeri belirtiler için altı ay boyunca araştırıldı; katılımcıların çoğu 65 yaş ve üzerindeydi, birçoğunun solunum sistemi dışındaki kronik hastalıkları vardı. Mevcut ve önceki sezonda grip aşısı olmamışlardı.
  • Spor araştırmaları bisiklet sürüşündeki gücü, egzersiz sonrası kas gücünü ve kas ağrısını ayrı ayrı değerlendirdi. Seçim yaparken ilgili sonuca bakabilirsiniz.

[1] [2] [3] [4]

Hangi formlar incelendi?

  • Grip benzeri belirtiler için Fluimucil efervesan tabletler kullanıldı: altı ay boyunca günde iki kez 600 mg NAC. Bu, araştırılan ürünün bileşimi ve kullanım düzenidir.
  • Spor araştırmalarında NAC ağızdan kullanıldı: kapsüller, içecek içinde çözelti veya egzersiz öncesi tek doz. Miktar ve süre, araştırılan amaca göre değişti.

[1] [2] [3] [4]

Besinlerden nasıl alınır?

  • Et, balık, yumurta ve süt ürünleri, sistein aminoasidini içeren protein sağlar. Tahıllar ve soya dahil baklagiller de protein kaynaklarıdır.
  • NAC, takviyede bulunan ayrı bir maddedir; sistein ise besin proteinlerinin yapısında yer alır. Takviyeleri karşılaştırırken ambalajdaki NAC miktarına bakın.

[1] [2]

Etkiler ve incelenen sorular

1–4 kesinlik ölçeği nasıl okunur

Kesinlik her sonuç için ayrı değerlendirilir. 1 çok düşük, 2 düşük, 3 orta, 4 yüksek kesinlik anlamına gelir.

Hedef veya soruSonuçGüvenAraştırmalarİncelenen grupTemel kaynaklar
Bisiklet testinde güçTek doz NAC, dört dakikalık iki bisiklet testinde gücü artırmadı.İlk testte ortalama güç NAC ile 401 W, plasebo ile 400 W idi. İkinci testte sırasıyla 400 ve 401 W ölçüldü. NAC ile plasebo arasında anlamlı fark saptanmadı.
2/4 DüşükYalnızca bir çalışma ve 11 katılımcı vardı. Her bisikletçi hem NAC hem plasebo koşulunda test edildi. Aynı gün iki kısa bisiklet testi yapıldı. Sonuç, antrenmanlı bisikletçilerin bu egzersiz yükü altındaki performansı için geçerlidir.
1Aktarılan 1 yayınN-Acetyl cysteine does not improve repeated intense endurance cycling performance of well-trained cyclists ↗İyi antrenmanlı 11 bisikletçiyle çapraz karşılaştırma
  1. N-Acetyl cysteine does not improve repeated intense endurance cycling performance of well-trained cyclists ↗
Egzersizden sonraki ilk iki günde kas gücüKüçük bir çalışmada kas gücü ilk iki gün daha az düştü. Daha sonraki sonuç farklıydı.Egzersizden 24 ve 48 saat sonra uyluk kaslarının gücü NAC ile plaseboya göre daha az azaldı. Sekizinci güne gelindiğinde ise sonuç plasebo lehineydi.
2/4 DüşükTek çalışmaya yalnızca 10 erkek katıldı. Her biri hem NAC hem plasebo koşulunda değerlendirildi. Sonuç, uyluk kaslarının alışılmadık biçimde 300 kez kasılmasının ardından toparlanma için geçerlidir. Kas gücü bir egzersiz cihazıyla ölçüldü. Olağan antrenman performansı değerlendirilmedi.
1Aktarılan 1 yayınThiol-based antioxidant supplementation alters human skeletal muscle signaling and attenuates its inflammatory response and recovery after intense eccentric exercise ↗Düzenli antrenman yapan 10 sağlıklı erkek, uyluk kaslarını uzama sırasında dirence karşı 300 kez kastıktan sonra değerlendirildi.
  1. Thiol-based antioxidant supplementation alters human skeletal muscle signaling and attenuates its inflammatory response and recovery after intense eccentric exercise ↗
Sekizinci güne kadar toparlanmaBu küçük çalışmada sekizinci güne gelindiğinde tam toparlanma yalnızca plasebo ile gerçekleşmişti.Sekizinci güne gelindiğinde uyluk kaslarının gücü plasebo ile başlangıç düzeyine dönmüştü, NAC ile ise hâlâ bu düzeyin altındaydı.
2/4 DüşükTek çalışmaya yalnızca 10 erkek katıldı. Her biri hem NAC hem plasebo koşulunda değerlendirildi. Sonuç, uyluk kaslarının alışılmadık biçimde 300 kez kasılmasının ardından toparlanma için geçerlidir. Kas gücü bir egzersiz cihazıyla ölçüldü. Olağan antrenman performansı değerlendirilmedi.
1Aktarılan 1 yayınThiol-based antioxidant supplementation alters human skeletal muscle signaling and attenuates its inflammatory response and recovery after intense eccentric exercise ↗Düzenli antrenman yapan 10 sağlıklı erkek, uyluk kaslarını uzama sırasında dirence karşı 300 kez kastıktan sonra değerlendirildi.
  1. Thiol-based antioxidant supplementation alters human skeletal muscle signaling and attenuates its inflammatory response and recovery after intense eccentric exercise ↗

Sayı belirtilen kaynağa aittir. Örtüşen çalışmalar ve aynı çalışmanın sonuçları toplanmaz.

Formlar

Ağızdan alınan NAC formları Aktarılan çalışmalarda efervesan tabletler, kapsüller ve bir içecekte çözündürülmüş NAC kullanıldı. Etiketteki miktar NAC'nin kendi miktarını gösterir. Her çalışma için kullanılan bileşim ve kullanım düzeni belirtilmiştir. NAC ve glutatyon Vücut NAC'yi sisteine dönüştürür ve sisteini glutatyon üretiminde kullanır. NAC almak ile glutatyonu doğrudan almak farklı müdahalelerdir. Burada aktarılan sonuçlar NAC ile elde edildi.

Hedefe göre rehber

Bisiklet testinde güç2/4 DüşükDevamını okuDaralt
Güven
2/4 DüşükYalnızca bir çalışma ve 11 katılımcı vardı. Her bisikletçi hem NAC hem plasebo koşulunda test edildi. Aynı gün iki kısa bisiklet testi yapıldı. Sonuç, antrenmanlı bisikletçilerin bu egzersiz yükü altındaki performansı için geçerlidir.

Tek doz NAC, dört dakikalık iki bisiklet testinde gücü artırmadı.

Çalışma sonuçları. İlk testte ortalama güç NAC ile 401 W, plasebo ile 400 W idi. İkinci testte sırasıyla 400 ve 401 W ölçüldü. NAC ile plasebo arasında anlamlı fark saptanmadı.

İncelenen kullanımTek doz 20 mg/kgAğızdan alınan NAC
Süre ve grupEgzersiz öncesinde tek doz ve 90 dakika arayla dört dakikalık iki bisiklet testiİyi antrenmanlı 11 bisikletçiyle çapraz karşılaştırma

Karşılaştırmada plasebo kullanıldı.

Egzersizden sonraki ilk iki günde kas gücü2/4 DüşükDevamını okuDaralt
Güven
2/4 DüşükTek çalışmaya yalnızca 10 erkek katıldı. Her biri hem NAC hem plasebo koşulunda değerlendirildi. Sonuç, uyluk kaslarının alışılmadık biçimde 300 kez kasılmasının ardından toparlanma için geçerlidir. Kas gücü bir egzersiz cihazıyla ölçüldü. Olağan antrenman performansı değerlendirilmedi.

Küçük bir çalışmada kas gücü ilk iki gün daha az düştü. Daha sonraki sonuç farklıydı.

Çalışma sonuçları. Egzersizden 24 ve 48 saat sonra uyluk kaslarının gücü NAC ile plaseboya göre daha az azaldı. Sekizinci güne gelindiğinde ise sonuç plasebo lehineydi.

İncelenen kullanımVücut ağırlığının kilogramı başına günde 20 mg, üç doza bölünerekBir içecekte çözündürülmüş NAC
Süre ve grupEgzersizin hemen ardından ve 8 gün boyunca her günDüzenli antrenman yapan 10 sağlıklı erkek, uyluk kaslarını uzama sırasında dirence karşı 300 kez kastıktan sonra değerlendirildi.

Çift kör çapraz çalışmada karşılaştırma için plasebo kullanıldı.

Sekizinci güne kadar toparlanma2/4 DüşükDevamını okuDaralt
Güven
2/4 DüşükTek çalışmaya yalnızca 10 erkek katıldı. Her biri hem NAC hem plasebo koşulunda değerlendirildi. Sonuç, uyluk kaslarının alışılmadık biçimde 300 kez kasılmasının ardından toparlanma için geçerlidir. Kas gücü bir egzersiz cihazıyla ölçüldü. Olağan antrenman performansı değerlendirilmedi.

Bu küçük çalışmada sekizinci güne gelindiğinde tam toparlanma yalnızca plasebo ile gerçekleşmişti.

Çalışma sonuçları. Sekizinci güne gelindiğinde uyluk kaslarının gücü plasebo ile başlangıç düzeyine dönmüştü, NAC ile ise hâlâ bu düzeyin altındaydı.

İncelenen kullanımVücut ağırlığının kilogramı başına günde 20 mg, üç doza bölünerekBir içecekte çözündürülmüş NAC
Süre ve grupEgzersizin hemen ardından ve 8 gün boyunca her günDüzenli antrenman yapan 10 sağlıklı erkek, uyluk kaslarını uzama sırasında dirence karşı 300 kez kastıktan sonra değerlendirildi.

Çift kör çapraz çalışmada karşılaştırma için plasebo kullanıldı.

Tekrarlanan egzersiz sonrası kas ağrısı2/4 DüşükDevamını okuDaralt
Güven
2/4 DüşükToplam 17 katılımcı vardı. Oyuncular ağrılarını 1–10 ölçeğinde kendileri değerlendirdi. Katılımcıların yaklaşık üçte birinin yanıtları daha sonra, hatırladıkları kadarıyla alındı. Grupların maçta oynama süreleri de biraz farklıydı.

Bu çalışmada NAC kullanımı, tekrarlanan egzersizden sonra daha fazla kas ağrısıyla ilişkiliydi.

Çalışma sonuçları. Beşinci ve altıncı günlerde ortalama kas ağrısı NAC ile 10 üzerinden 4,5, plasebo ile 3,3 puandı. Puan yükseldikçe ağrı şiddeti artar.

İncelenen kullanım1 g/günKapsüller
Süre ve grup6 gün, 5–6. günlerde yoğun egzersizYarı profesyonel 17 erkek ragbi oyuncusunun 8'i NAC, 9'u plasebo aldı.

Karşılaştırmada plasebo kullanıldı.

Çoğunluğu ileri yaştaki kişilerde grip benzeri belirtiler2/4 DüşükDevamını okuDaralt
Güven
2/4 DüşükTek çalışma ağırlıklı olarak ileri yaştaki kişilerde yapıldı. Sonuç, sağlıklı genç yetişkinlerde soğuk algınlığına karşı koruma hakkında bilgi vermez. 262 katılımcının 248'inin verileri belirti değerlendirmesinde kullanıldı. Altı ay boyunca eksiksiz izlenen kişi sayısı 192'ydi.

Çoğunluğu ileri yaştaki bu grupta grip benzeri ataklar daha seyrek görüldü ve yatakta geçirilen gün sayısı daha azdı.

Çalışma sonuçları. Altı ayda grip benzeri belirtiler, NAC alan 126 katılımcının 37'sinde (%29) ve plasebo alan 122 katılımcının 62'sinde (%51) görüldü. NAC alanlar bu tür atakları daha az yaşadı ve yatakta daha az gün geçirdi.

İncelenen kullanımGünde iki kez 600 mg, toplam 1200 mg/günNAC efervesan tabletleri (Fluimucil)
Süre ve grup6 ay262 yetişkinin %78'i 65 yaş ve üzerindeydi ve %62'sinin solunum sistemi dışında kronik hastalıkları vardı. Katılımcılar o sezon ve önceki sezonda grip aşısı olmamıştı. Belirti analizi 248 katılımcıda yapıldı.

Karşılaştırmada plasebo kullanıldı.

Enfekte olanlarda grip belirtileri1/4 Çok düşükDevamını okuDaralt
Güven
1/4 Çok düşükSonuç yalnızca, katılımcılar NAC ve plasebo gruplarına atandıktan sonra belirlenen 65 enfekte kişilik alt grupta elde edildi. Bu tek çalışma, yakın zamanda grip aşısı olmamış ve çoğunluğu ileri yaşta olan kişilerde yapıldı. Sonuç A/H1N1 enfeksiyonu sırasındaki belirtilerle sınırlıdır ve herhangi bir soğuk algınlığının önlenmesi hakkında bilgi vermez.

Enfekte olanlarda belirtiler daha seyrek görüldü. Çalışma, enfeksiyonun önlendiğini göstermedi.

Çalışma sonuçları. Enfekte olanlardan NAC grubundaki 36 katılımcının 9'unda (%25) ve plasebo grubundaki 29 katılımcının 23'ünde (%79) belirti görüldü. Grupların tamamında enfekte olanların oranı benzerdi ve sırasıyla %29 ile %24'tü.

İncelenen kullanımGünde iki kez 600 mg, toplam 1200 mg/günNAC efervesan tabletleri (Fluimucil)
Süre ve grup6 ayAntikor testinde A/H1N1 enfeksiyonu bulguları olan 65 katılımcı (NAC grubunda 36, plasebo grubunda 29). Bu kişiler, çoğunluğu ileri yaşta olan 262 yetişkinin katıldığı çalışmanın bir alt grubuydu.

Karşılaştırmada plasebo kullanıldı.

Güvenlik ve sınırlamalar

Bulantı, kusma, ishal ve karın ağrısı görülebilir. Bronkospazm, döküntü veya mukozalarda değişiklik olursa kullanımı bırakın ve tıbbi yardım alın. Astım veya KOAH varlığında bronkospazm, mide ülseri varlığında ise mukozada tahriş görülebilir. Ağır karaciğer hasarında veya son evre böbrek hastalığında NAC vücuttan daha yavaş atılabilir. Histamin intoleransı olanlarda uzun süreli kullanım dikkat gerektirir. Health Canada, hamilelik, emzirme ve böbrek taşı varlığında kullanımdan önce danışılmasını öngörür. Sistin taşlarının oluştuğu kalıtsal bir durum olan sistinüride de danışmak gerekir. Çocuğun öksürerek çıkarmakta zorlanacağı balgamın birikme riski nedeniyle iki yaşından küçük çocuklara NAC verilmez. RIVM, 70 kg ağırlığındaki bir yetişkin için risk değerlendirmesinde günde 1200 mg NAC'yi referans değer olarak kullanır. 2–18 yaş aralığındaki çocuklar için referans değerler daha düşüktür. Bu değer, etki elde etmek için önerilen bir doz değildir. Antioksidan takviyelere ilişkin Kanada monografisi, 18 yaş ve üzerindeki yetişkinler için yemekle birlikte günde 600 mg'a kadar kullanım öngörür. NAC takviyesini NAC içeren bir ilaçla birlikte kullanmayın. İkisinin dozu birbirine eklenir. Çalışmalarda belirtilen miktarlar deney koşullarını açıklar ve kişiye özel bir kullanım düzeni belirlemez.

Risk assessment of food supplements containing N-acetylcysteine (NAC) — RIVM letter report 2024-0086 ↗ · N-Acetyl-L-Cysteine — Natural Health Product Monograph (Health Canada) ↗

Etkileşimler

BirlikteEtkiÖneriKaynak
Nitrogliserin ve izosorbidNAC damar genişlemesini artırabilir. Tansiyon daha fazla düşebilir ve baş ağrısı görülebilir.Kanada monografisi, NAC'nin nitrogliserinle birlikte kullanılmamasını öngörür. RIVM, izosorbidle birlikte kullanıma karşı da uyarır.Risk assessment of food supplements containing N-acetylcysteine (NAC) — RIVM letter report 2024-0086 ↗
AntibiyotiklerLaboratuvarda NAC ile karıştırılan bazı antibiyotikler etkinliğini kaybetti. Kanada monografisi, takviyenin antibiyotiklerle birlikte kullanılmamasını öngörür.RIVM, önlem olarak iki saat ara verilmesini belirtir. Birlikte kullanıma uygunluk ve alım saatleri, ilgili antibiyotiğin talimatlarına göre bir sağlık uzmanıyla belirlenir.N-Acetyl-L-Cysteine — Natural Health Product Monograph (Health Canada) ↗
KarbamazepinNAC kandaki karbamazepin düzeyini düşürebilir ve nöbet riskini artırabilir.NAC'ye başlamadan önce, karbamazepini reçete eden doktordan birlikte kullanım için onay alın.Risk assessment of food supplements containing N-acetylcysteine (NAC) — RIVM letter report 2024-0086 ↗
Tansiyon düşürücü ilaçlarTansiyon daha fazla düşebilir. RIVM bu riski teorik olarak tanımlar.NAC'ye başlamadan önce birlikte kullanıma uygunluğu kontrol edin.Risk assessment of food supplements containing N-acetylcysteine (NAC) — RIVM letter report 2024-0086 ↗
Antikoagülanlar ve antitrombosit ilaçlarKanama riski artabilir. RIVM bu etkileşimi teorik olarak tanımlar.Özellikle ameliyattan önce birlikte kullanıma uygunluğu bir sağlık uzmanıyla kontrol edin.Risk assessment of food supplements containing N-acetylcysteine (NAC) — RIVM letter report 2024-0086 ↗
Öksürük baskılayıcı ilaçlarÖksürük refleksi zayıfladığında, akışkanlığı artan balgam bronşlarda birikebilir.Kendi başınıza birlikte kullanmayın.Risk assessment of food supplements containing N-acetylcysteine (NAC) — RIVM letter report 2024-0086 ↗
Aktif kömürBirbirlerinin etkisini azaltabilirler.Birlikte kullanıma uygunluğu ve alım saatlerini ilacın talimatlarından kontrol edin.Risk assessment of food supplements containing N-acetylcysteine (NAC) — RIVM letter report 2024-0086 ↗
Bağışıklık baskılayıcı ilaçlarRIVM'nin VKM'ye atıfta bulunan derlemesinde, azatiyoprin, siklofosfamid ve prednizonun etkisinin artabileceği belirtilir.Birlikte kullanıma uygunluğu ilacı reçete eden doktorla kontrol edin.Risk assessment of food supplements containing N-acetylcysteine (NAC) — RIVM letter report 2024-0086 ↗

Besin kaynakları

Et, balık, yumurta, süt ürünleri, tahıllar ve soya dahil baklagiller, besin proteini ve bu proteindeki amino asitleri sağlar. Bu gıdalardaki sistein, takviyedeki NAC'den farklıdır. Gıdanın sistein içeriği NAC dozuna çevrilemez.

Risk assessment of food supplements containing N-acetylcysteine (NAC) — RIVM letter report 2024-0086 ↗

Araştırmalar

YayınNe incelendiKatılımcılarForm ve dozSonuç
N-Acetyl cysteine does not improve repeated intense endurance cycling performance of well-trained cyclists ↗Bisiklet testinde güçİyi antrenmanlı 11 bisikletçiyle çapraz karşılaştırmaEgzersizden önce ağızdan tek doz 20 mg/kg NAC alındı. 90 dakika arayla dört dakikalık iki bisiklet testi yapıldı. Karşılaştırmada plasebo kullanıldı.İlk testte ortalama güç NAC ile 401 W, plasebo ile 400 W idi. İkinci testte sırasıyla 400 ve 401 W ölçüldü. NAC ile plasebo arasında anlamlı fark saptanmadı.
Thiol-based antioxidant supplementation alters human skeletal muscle signaling and attenuates its inflammatory response and recovery after intense eccentric exercise ↗Egzersizden sonraki ilk iki günde kas gücü ve sekizinci güne kadar toparlanmaDüzenli antrenman yapan 10 sağlıklı erkek, uyluk kaslarını uzama sırasında dirence karşı 300 kez kastıktan sonra değerlendirildi.Bir içecekte çözündürülmüş NAC, vücut ağırlığının kilogramı başına günde 20 mg, üç doza bölünerek. Egzersizin hemen ardından ve 8 gün boyunca her gün alındı. Çift kör çapraz çalışmada karşılaştırma için plasebo kullanıldı.Egzersizden 24 ve 48 saat sonra uyluk kaslarının gücü NAC ile plaseboya göre daha az azaldı. Sekizinci güne gelindiğinde ise sonuç plasebo lehineydi. O zamana kadar uyluk kaslarının gücü plasebo ile başlangıç düzeyine dönmüştü, NAC ile ise hâlâ başlangıç düzeyinin altındaydı.