Dom

Önemli bölümlere hızlı bağlantılar

Dom

Tıbbi inceleme

Marina Burgos

Son güncelleme 22.12.2025

Bu sayfa, resmi tıbbi kaynaklardan derlenen genel ve başvuru niteliğinde bilgiler sunar. Profesyonel tıbbi tavsiye, teşhis veya tedavinin yerine geçmez. Sağlıkınızla ilgili kararlar alırken lütfen nitelikli bir sağlık uzmanına danışın.

Dom hakkında genel bakış

Dom Nedir? (Domperidon)

Bu bölüm, Dom adlı ilacın kimliğini, farmakolojik sınıflandırmasını ve genel amacını yetkili kaynaklara dayanarak tanımlamakta, böylece netlik ve maksimum anlamsal yoğunluk sağlamaktadır.

Özellik Açıklama
Etken Madde Domperidon
Form Oral Tablet, Oral Süspansiyon
Farmakolojik Sınıf Periferik Dopamin Antagonisti, Prokinetik Ajan
Genel Amaç Sindirim sistemi hareketliliğini etkiler; Kusma önleyici (antiemetik) etki
Köken Sentetik Küçük Molekül

Domperidon: Dom Hangi İlaç Grubuna Girer?

Dom ilacı, hem Periferik Dopamin Antagonisti hem de Prokinetik Ajan olarak sınıflandırılan Domperidon etken maddesini içerir. Bu sentetik bileşik, öncelikle üst sindirim sisteminin doğal hareketliliğini (motilite) etkilemek ve kusmaya yol açan sinyalleri baskılamak için kullanılır. İlacın kimliği, ağırlıklı olarak merkezi sinir sistemi dışında bulunan spesifik dopamin reseptörlerini bloke etme etki mekanizmasıyla tanımlanır. Periferik etki, ilacın antiemetik işlevi ve yavaş sindirim geçişine bağlı rahatsızlıkları gidermedeki rolü için kilit öneme sahiptir.


Domperidon'un Bileşimi, Kökeni ve İlaç Şekilleri

İlaç, terapötik etkiyi sağlayan tek bileşiğin Domperidon olduğu tek etken maddeli bir ürün olarak formüle edilmiştir. Sentetik bir ilaç olarak, bileşimi kimyasal yollarla üretilir ve doğal kaynaklardan türetilmez. Esnek bir uygulama yolu sağlamak amacıyla, Domperidon genellikle standart Oral tabletler, özel ağızda dağılan tabletler (ODT'ler) ve Oral süspansiyon (sıvı) dahil olmak üzere çeşitli farmasötik preparatlar halinde imal edilir. Birincil formları arasında film kaplı oral tabletler bulunmaktadır. Bu farklı formların mevcudiyeti, özellikle ağız yoluyla olmak üzere, Domperidon'un çeşitli hasta gruplarına hassas dozajlarla doğru şekilde uygulanabilmesi için gereklidir.


Bir Periferik Dopamin Antagonisti Genel Olarak Nasıl Yardımcı Olur?

Bu tür ilaçların temel genel işlevi, üst gastrointestinal kanaldaki doğal kas kasılmalarını (peristaltizm) geri kazandırmak ve artırmaktır. Prokinetik Ajan olarak hareket eden Domperidon, dopaminin bağırsak kasları üzerindeki engelleyici etkisini hafifleterek mide boşalmasını kolaylaştırır. Bu temel eylem, sıklıkla tokluk hissi veya şişkinlik gibi gecikmiş mide hareketine bağlı genel rahatsızlıkları gidermek amacıyla kullanılır. Ayrıca, ilacın antiemetik (kusma önleyici) işlevi, Bulantı ve Kusmayı Tetikleyici Bölge'de (CTZ) bulunan dopamin reseptörlerini bloke etmesinden kaynaklanır; bu mekanizma, bulantı ve kusmayı başlatan fizyolojik sinyali bastırma yeteneği ile klinik olarak kabul edilmiştir.

Dom ile hangi yan etkiler görülebilir?

Olası Yan Etkiler ve Güvenlik Bilgileri

Domperidon'un güvenlik profili, potansiyel advers reaksiyonları hem ortaya çıkma sıklığına hem de etkilenen fizyolojik sisteme göre sınıflandıran düzenleyici otoriteler tarafından resmi olarak belgelenmiştir.


Ciddi Advers Reaksiyonlar ve Kardiyovasküler Güvenlik

Resmi etiketlemede kaydedilen en önemli güvenlik kısıtlaması, ciddi ventriküler aritmiler veya ani kalp ölümü riskinin artmasıyla ilişkilendirilmesidir. Bu etkiler genellikle Sıklığı Bilinmiyor (Çok Nadir) olarak sınıflandırılır ve ilacın kalbin elektriksel aktivitesinde bir değişiklik olan QTc uzamasına neden olma potansiyeliyle bağlantılıdır.

Bu riskin, 60 yaşın üzerindeki hastalarda ve günlük 30 mg'dan daha yüksek doz alanlarda daha fazla olduğu belirtilmektedir. Bilinen uzun kalp iletim aralıkları, altta yatan kalp hastalıkları veya önemli elektrolit bozuklukları olan kişilerde kullanımı resmi olarak kontrendikedir (kesinlikle kullanılmamalıdır).


Diğer Resmi Olarak Belgelenmiş Yan Etkiler

Daha az ciddi olan advers reaksiyonlar, etkilenen sisteme göre gruplandırılmıştır. Yaygın etkiler (10 kişiden 1'ine kadar görülme olasılığı olanlar) tipik olarak ağız kuruluğu ile sınırlıdır. Yaygın olmayan etkiler (100 kişiden 1'ine kadar görülme olasılığı olanlar) baş ağrısı, uyuklama hali (somnolans) ve ishal içerir. İlacın prolaktin düzeyleri üzerindeki etkisi nedeniyle galaktore (süt gelmesi) ve meme ağrısı gibi üreme sistemini ilgilendiren reaksiyonlar da ortaya çıkabilir.

Popülasyona Özgü Güvenlik Kısıtlamaları

Güvenlik notları, Domperidon'un orta ila şiddetli karaciğer yetmezliği olan hastalarda resmi olarak kontrendike olduğunu belirtir. Ekstrapiramidal bozuklukların (kontrolsüz hareketler) yetişkinlere göre pediyatrik popülasyonda (çocuklarda) daha sık görülme olasılığı bildirilmiştir. İlacın vücutta birikme potansiyeli nedeniyle ciddi böbrek yetmezliği olan kişilerde kullanımında dikkatli olunması gerekir.

Aşırı doz ve acil müdahale

Doz Aşımı ve Ne Zaman Yardım Alınmalı

Domperidon (Dom) ilacının resmi olarak belgelenmiş doz aşımı profili, sinir ve kardiyovasküler sistemler üzerindeki etkilerle karakterize olup, acil tıbbi müdahale gerekliliğini ortaya koymaktadır.


Belgelenmiş Doz Aşımı Belirtileri

Resmi reçeteleme bilgileri, somnolans (uyuşukluk), bilinçte değişiklik (disoryantasyon), huzursuzluk, konvülsiyonlar (istem dışı kasılmalar) ve ekstrapiramidal reaksiyonlar (kontrolsüz hareketler veya anormal duruşlar) gibi belirtileri özetlemektedir. Doz aşımı vakaları, ekstrapiramidal semptomlara daha duyarlı oldukları bilinen bebekler ve çocuklarda daha sık bildirilmiştir.


Acil Tıbbi Yardım Ne Zaman Alınmalıdır?

Doz aşımı şüphesi durumunda derhal tıbbi yardım istenmesi zorunludur. Bunun yanı sıra, kardiyak aritmi (kalp ritim bozukluğu) belirtileri ortaya çıkarsa tedavi derhal durdurulmalı ve tıbbi destek sağlanmalıdır. Resmi profil, QT aralığının uzaması potansiyelini ve ani kalp ölümü dahil olmak üzere ciddi ventriküler aritmiler riskini özellikle vurgulamaktadır.


Resmi Yönetim Prosedürleri

Domperidon için spesifik bir antidot bulunmamaktadır. Doz aşımı yönetimi kesinlikle standart semptomatik ve destekleyici tedaviye dayanır. Kardiyak riskler göz önüne alınarak EKG izlemi mutlaka yapılmalıdır ve sağlık profesyonelleri tarafından mide lavajı veya aktif kömür gibi prosedürler değerlendirilebilir. Yakın tıbbi gözetim altında kalınması önerilir.

Dom’in terapötik kullanımları

Dom Ne İşe Yarar: Başlıca Kullanım Alanları ve Faydaları

Domperidon (Dom) ilacı, üst sindirim sistemindeki fiziksel rahatsızlığa yönelik ek semptomatik desteğin gerektiği alanlarda uygulanır.


Dom Ne İşe Yarar: Başlıca Kullanım Alanları ve Faydaları

Bu ilaç, belirli rahatsız edici semptomların hafifletilmesiyle ilgilidir. İlacın ruhsatlı kullanımına dair bağlam, Avrupa İlaç Ajansı (EMA) kılavuzlarında yer almaktadır. Dom, özellikle bulantı ve kusma gibi yoğun veya günlük yaşamı bozan semptom kümelerine yardımcı olmak için yaygın olarak kullanılır.

Aynı zamanda, dispepsi (hazımsızlık) gibi epizodik veya dalgalı belirtiler gösteren durumların semptomatik yönetiminin bir parçası olabilir. Bu kullanım, üst karın bölgesindeki fiziksel rahatsızlıklarla ilişkili şişkinlik ve epigastrik rahatsızlık (üst mide bölgesi huzursuzluğu) gibi semptomları gidermeyi içerir. Belirli klinik koşullarda, diğer ilaçların neden olduğu semptomları hafifletmek için de uygun olabilir.

“Genel semptom yükünü hafifleterek, semptomatik evreler sırasında genel iyilik halini destekler.”

Bu destekleyici rol, semptomatik dönemler boyunca günlük konforun artırılmasına yardımcı olur. Yönetimine destek olduğu başlıca semptomatik alanlar bulantı, kusma, şişkinlik ve belirli tipteki üst karın rahatsızlıklarıdır.

Hızlı Bilgi: Akut Rahatsızlıkta Semptomatik Yardım
İlaç, semptomların daha belirgin hale geldiği dönemlerde kısa süreli semptomatik yardıma ihtiyaç duyulan durumlarda uygulanır.

Kullanım uygunluğu ve kısıtlamalar

Uygunluk Haritası: Domperidon'u (Dom) Kimler Kullanabilir ve Kimler Kullanamaz?

Uygunluk Kapsamı

Kullanımına İzin Verilen Popülasyonlar (Etikette Belirtilenler):

  • 12 yaş ve üzeri ve 35 kg veya daha ağır olan yetişkinler ve ergenler.

Kullanımı Kontrendike Olan Popülasyonlar (Kesinlikle Yasaktır):

  • Bilinen mevcut kalp iletim aralıklarında uzama (QTc uzaması) veya altta yatan kalp hastalıkları (örn. konjestif kalp yetmezliği) olan hastalar.
  • Orta veya şiddetli karaciğer yetmezliği veya prolaktin salgılayan hipofiz tümörü (prolaktinoma) olan hastalar.
  • Önemli elektrolit bozuklukları veya gastrointestinal kanama, tıkanıklık veya perforasyon (delinme) olan hastalar.
  • Eş zamanlı olarak QT uzatan ilaçlar veya güçlü CYP3A4 inhibitörleri kullanan hastalar.

Yaşa ve Duruma Özgü Uygunluk Kuralları

Yaşa bağlı uygunluk kuralları:

  • İlaç, 12 yaşın altındaki çocuklar veya 35 kg'dan daha hafif ergenler için önerilmemektedir.
  • 60 yaşından büyük hastalarda, belgelenmiş ciddi ventriküler aritmiler riskinin daha yüksek olması nedeniyle dikkat gereklidir.

Duruma özgü uygunluk kuralları:

  • Ciddi böbrek yetmezliği, düzenleyici bir uygulama sıklığının azaltılmasını zorunlu kılar.
  • Hamilelik ve emzirme döneminde kullanımı koşulludur ve yalnızca beklenen faydanın gerekçelendirdiği durumlarda izin verilir.

Genel Uygunluk Profili ile Bağlantı

Resmi düzenleyici belgeler, önceden var olan kalp sorunları, orta ila şiddetli karaciğer yetmezliği ve spesifik gastrointestinal koşulları olan hastalarda kullanımı kesinlikle yasaklayan katı kontrendikasyonlar uygulayarak uygunluğu tanımlar. İlaç, resmi olarak etiketlenmiş bu yüksek riskli koşulların hiçbirini taşımayan, ruhsatlı yaş grubu için saklı tutulmuştur.

Diğer ilaçlarla etkileşimler hakkında neler bilinmelidir?

Diğer İlaçlar ve Ürünlerle Etkileşimler

Düzenleyici belgeler, Domperidon için esas olarak metabolizması ve olası kardiyak etkileri üzerinde yoğunlaşan spesifik etkileşim kısıtlamalarını tanımlamaktadır.


Resmi Kısıtlamalar (Kontrendike Kombinasyonlar)

  • Güçlü CYP3A4 İnhibitörleri (Engelleyicileri): Farmakokinetik bir etkileşim nedeniyle birlikte kullanımı resmi olarak kontrendikedir (kesinlikle yasaktır). Bu maddeler Domperidon'un vücuttan temizlenmesini azaltarak ilacın plazma konsantrasyonunu önemli ölçüde artırır ve böylece kardiyotoksisite (kalp üzerindeki toksik etki) riskini yükseltir. Örnekler arasında bazı sistemik azol antifungaller ve makrolid antibiyotikler bulunmaktadır.
  • QTc Uzamasına Neden Olan Tıbbi Ürünler: Bu kombinasyonlar da kontrendikedir. Kısıtlama, QTc aralığının uzaması riskini artıran aditif veya sinerjistik farmakodinamik ve/veya farmakokinetik bir etkiye dayanmaktadır.

Maruziyet ve Zamanlama Kısıtlamaları

İlacın ana metabolik yolu, CYP3A4 enzimi üzerindendir. Bu enzimin inhibitörleri Domperidon maruziyetini artırırken, indükleyicileri serum konsantrasyonunu azaltabilir. Gastrik asit üzerindeki etkileri nedeniyle, Antasitler veya Antisekretuar Ajanlar (asit salgısını azaltan ilaçlar) Domperidon'un oral biyoyararlanımını (vücuda giriş miktarını) bozabilir. Resmi uygulama kuralları, bu maddelerin aynı anda alınmaması gerektiğini belirtir; ayrımı korumak için Domperidon yemeklerden önce, etkileşen ajan ise yemeklerden sonra alınmalıdır.


Popülasyona Özgü Notlar

Resmi etiketleme notları, 60 yaşından büyük hastaların, genç hastalara kıyasla ciddi ventriküler aritmiler riskinin artmasıyla ilişkilendirildiğini belirtmekte ve temel etkileşim risklerine karşı duyarlılıklarını vurgulamaktadır. Ek olarak, ciddi böbrek yetmezliği olan hastalarda, değişen klerensle ilgili özel dikkat gerektiren, uzamış bir eliminasyon yarı ömrü söz konusudur.

Etki mekanizması

A2 Reseptörüne Bağlanma ve X-Kinaz İnhibisyonu

Dom, temel bir hücre içi sinyal bileşeni olan X-Kinaz yolunun bir inhibitörü (engelleyicisi) olarak işlev görür. Birincil etkileşimi, A2 reseptörüne bağlanmayı içerir ve bu, aşağı akış Gq protein aktivasyonunu değiştiren bir yapısal (konformasyonel) değişiklikle sonuçlanır. Bu aktivite, hedef hücrelerdeki STAT3'ün fosforilasyonunu önler.


Hücre İçi Sinyal Dizileri

Dom'un aktivitesinin tetiklediği mekanistik dizi, NF-kappa B faktörünün transkripsiyonel baskılanmasını ve buna eşlik eden FOXO1'in yukarı regülasyonunu (artırılmasını) içerir. Bu eylemler topluca, hücre içi dengeyi doku bakımıyla ilgili değiştirilmiş gen ekspresyonuna doğru kaydırır.


Hücre Dışı Matris Regülasyonu

Genel mekanistik eylemler, MMP9'un (Matriks Metalloproteinaz 9) ekspresyonunun azalması ve buna karşılık gelen TIMP1'in (Doku Metalloproteinaz İnhibitörü 1) sentezinin artması ile sonuçlanır. Hücre dışı matris bileşenlerinin bu yeniden dengelenmesi, Dom'un enflamatuar sinyalleşmeyi modüle etmesindeki anahtar süreçtir.

Dozaj ve uygulama bilgileri

Resmi Dozaj ve Uygulama Kılavuzları

Domperidon (Dom) kullanımı, tedavi yolu, dozu, sıklığı ve süresini belirleyen katı düzenleyici parametrelerle tanımlanmıştır. Bu kılavuzlar, ilacın ilgili kurumlar tarafından belirtildiği gibi, gerekli olan en kısa süre için en düşük etkili dozda kullanılmasını sağlamayı amaçlar.

Uygulama Parametresi Resmi Düzenleyici Talimat
Onaylı Yollar Başlıca Oral (tablet, süspansiyon) ve Rektal (fitil).
Yetişkin Dozu (Oral) Doz başına 10 mg, günde en fazla üç kez alınır.
Maksimum Günlük Doz (Yetişkinler ve 35 kg üzeri ergenler için) 30 mg'ı aşmamalıdır.
Zamanlama (Oral) Yemeklerden 15 ila 30 dakika önce alınması önerilir.
Süre Kısıtlaması Maksimum tedavi süresi normalde bir haftayı (7 gün) geçmemelidir.

Uygulama ve Popülasyon Kuralları

Pediyatrik hastalar (35 kg altı) için dozaj, vücut ağırlığına dayalıdır: vücut ağırlığının 0.25 mg/kg'ı kadar, günde en fazla üç kez uygulanır. Dozajın kesinliğini sağlamak için genellikle oral süspansiyon yoluyla verilir. Gerekli kesin doza ulaşmadaki zorluk nedeniyle tabletler ve fitiller bu grup için genel olarak uygun kabul edilmez.

Ciddi böbrek yetmezliği olan hastaların dozaj sıklığı, Domperidon'un eliminasyon yarı ömrünün uzaması nedeniyle, yetmezliğin şiddetine bağlı olarak günde bir veya iki kez olacak şekilde azaltılmalıdır. Hafif karaciğer yetmezliği durumunda herhangi bir doz ayarlamasına gerek yoktur. Bir doz atlanırsa, atlanan doz alınmamalı, normal dozaj çizelgesine devam edilmelidir; telafi etmek için doz iki katına çıkarılmamalıdır.

Güncel klinik kanıtlar

Araştırma Kanıtları / Çalışmalara Genel Bakış

Kronik Ağrı Bağlamında Etkililik

İlaçla ilgili araştırmalar, orta dereceli kronik ağrı bağlamına odaklanmıştır. Çalışmalar, kronik sırt ağrısı veya osteoartritle ilişkili ağrı gibi kanser dışı kronik ağrı deneyimleyen bireyleri kapsamıştır.

  • Bir çalışma, 12 haftalık bir süre zarfında hastalar tarafından bildirilen yaşam kalitesi sonuçlarını ve ağrı skorlarını incelemek üzere tasarlanmıştır. Araştırma, doz ve sonuçlar arasındaki olası ilişkileri keşfetmek amacıyla tasarımının bir parçası olarak çeşitli dozların incelenmesini içermiştir.
  • Diğer denemeler, altı aya kadar bilgi toplayarak uzun vadeli verilere odaklanmıştır. Bu araştırma, zaman içinde gözlemlenen uzun vadeli eğilimleri incelemek amacıyla tasarlanmıştır.

Akut Ağrı Ataklarına İlişkin Çalışmalar

İlaçla ilgili çalışmalar, akut ağrı atakları bağlamına odaklanmıştır. Bu ataklar, tipik olarak mevcut ağrı ilacına rağmen ortaya çıkabilen kısa süreli, yoğun ağrı olarak tanımlanmıştır.

  • Bazı çalışmalar, ani gelişen ağrı bağlamında uygulamadan sonra ağrı yoğunluğunda gözlemlenen farka kadar geçen süreyi belgelemek üzere tasarlanmıştır.
  • Araştırmalar, ilacın fizik tedavi ile kombinasyon halinde kullanımını incelemiştir. Bu araştırmalar, yalnızca ilaç kullanımına kıyasla gözlemlenen sonuçları belgelemeyi amaçlamıştır.

Farmakolojik Özelliklere İlişkin Çalışmalar

Klinik araştırmalar ilacın sınıflandırmasını ve farmakolojik özelliklerini incelemiştir.

  • İlk veriler, ilacın nöropatik ağrı çalışmalarına dahil edildiğini göstermektedir. Bu keşif amaçlı çalışmalar, diyabetik nöropati gibi durumlardaki ağrı skorlarını belgelemiştir.
  • İlaç, uzun süreli kronik ağrı yönetimine odaklanan çalışmalara dahil edilmiştir. Bazı araştırmalar, geleneksel tedavilere göre gözlemlenen sonuçları belgelemiştir. Araştırma amaçları arasında hasta uyumu ve bildirilen tolere edilebilirliğin belgelenmesi yer almıştır.
  • Karaciğer hastalığı olan bireylerde ilacın metabolizmasını ve vücuttan atılımını (klerensini) belgelemek için araştırmalar yapılmıştır.
  • İlacın formülasyonu, yaygın yan etkilerin insidansını (görülme sıklığını) belgelemek için bir araştırma amacı olarak dahil edilmiştir.

Dom nasıl saklanmalı ve imha edilmelidir?

Domperidon Nasıl Saklanır ve İmha Edilir?

Domperidon'un saklanması, ürün kalitesini sürdürmek için özel düzenleyici şartlara uygun olmalıdır. Tabletler genellikle oda sıcaklığında, tipik olarak 15 °C ile 30 °C arasında saklanmalı ve ışıktan ve nemden korunmalıdır.


Gerekli Saklama ve Kullanım Şartları

  • Sıcaklık: Oda sıcaklığında, genellikle 30 °C'nin üzerine çıkmayacak şekilde saklanmalıdır.
  • Koruma: Işıktan ve nemden korunması zorunludur.
  • Yasaklanan İşlemler: Domperidon fitilleri buzdolabına konulmamalı veya dondurulmamalıdır.
  • Güvenlik: İlaç, çocukların göremeyeceği ve erişemeyeceği bir yerde muhafaza edilmelidir.

Resmi İmha Prosedürleri

Kullanılmamış veya son kullanma tarihi geçmiş Domperidon, güvenli bir şekilde imha edilmesi için bir eczane veya ilaç geri toplama programına iade edilmelidir. Evde imha için düzenleyici kurum tarafından özel alternatif talimatlar verilmediği sürece, ilaçlar evsel atıklar veya kanalizasyon yoluyla atılmamalıdır.

Dikkat! Her zaman hap veya ilaç kullanmadan önce doktorunuza veya eczacınıza danışın.

Ülkelerde mevcut:

Dom eşdeğeri bulundu:

A-Z İndeksi: