Ranidin: Temel Kullanım Alanları ve Faydaları

Ranidin, midedeki artmış fizyolojik aktiviteyle ilişkili semptomların yönetimi açısından önemlidir ve rahatsız edici semptomlar genelinde destekleyici bir yönetim sağlar. Ruhsatlı kullanım bilgilerine göre, Ranidin yaygın olarak gastroözofageal reflü hastalığı (GÖRH) ile ilgili semptomların giderilmesi için kullanılır. Aynı zamanda, aktif onikiparmak bağırsağı ülserleri ve iyi huylu mide ülserleri gibi iltihabi veya tahriş edici süreçleri içeren durumlarla bağlantılı semptomların ele alınmasında uygulanır ve patolojik aşırı salgı durumları için semptomatik yönetimin bir parçası olabilir.

Bu ilaç, klinik uygulamada, mide ekşimesinin yanma hissi ve asitle ilişkili göğüs rahatsızlığı gibi akut veya dengesiz semptom kalıplarının giderilmesinde kullanılır. Günlük konforu etkileyen semptom gruplarını hafifletmeye yardımcı olur ve semptomların daha belirgin hale geldiği evrelerde sıklıkla tercih edilir.

Semptomatik desteğe odaklanarak, Ranidin semptomatik evreler boyunca genel iyilik halini destekler. Bu yaklaşım, hastaların ister epizodik alevlenmeler ister tekrarlayan belirtiler yaşıyor olsun, semptom dalgalanmalarıyla daha istikrarlı bir şekilde başa çıkmasına yardımcı olur. Ayrıca organa özgü fonksiyonel strese bağlı semptomların yönetiminde rol oynayarak genel semptom yükünü hafifletmeye katkıda bulunur.

---

Kısa Bilgi: Mide Ekşimesi İçin Rahatlama

Ranidin'i Kimler Kullanabilir ve Kimler Kullanamaz?

Ranidin (Ranitidine) için uygunluk kuralları, düzenleyici makamlar tarafından belirlenmiştir ve ilacı kullanmasına izin verilen spesifik grupları ile kullanımı kesinlikle yasak olan veya kısıtlamaya tabi olan grupları tanımlar.

Kontrendikasyonlar ve Kullanım Yasağı

Ranidin, ilacın herhangi bir bileşenine karşı bilinen aşırı duyarlılığı (alerjisi) olan hastalar tarafından kesinlikle kullanılmamalıdır (kontrendikedir). Ayrıca, ilacın bir atağı tetikleme riski taşıdığı için akut porfiri öyküsü olan kişilerde de kullanılması yasaktır.

Yaş Grupları ve Fizyolojik Durumlar

Popülasyon Grubu	Düzenleyici Durum	Kısıtlama veya Açıklama
Yetişkinler	Onaylanmış Kullanım	Standart koşullar altında kullanımı kabul edilmiştir.
Pediatrik Hastalar (Çocuklar)	Onaylanmış Kullanım	Reçeteli kullanım için 1 aylıktan 16 yaşına kadar onaylanmıştır.
Yenidoğanlar (< 1 ay)	Kullanımı Belirlenmemiştir	Güvenlik ve etkinlik verileri yetersizdir.
Gebelik/Emzirme	Şartlı Kullanım	Yalnızca bir sağlık uzmanı tarafından kesinlikle gerekli görülmesi durumunda önerilir.

Şartlı Kullanım ve Eşlik Eden Hastalıklar

Organ fonksiyonlarında bozulma olan hastalarda Ranidin kullanımı koşulludur ve artırılmış dikkat gereklidir:

• Böbrek Fonksiyon Bozukluğu: Böbrek fonksiyonu ciddi şekilde azalmış (kreatinin klerensi < 50 mL/dk) hastalarda, ilacın vücuttan atılımının yavaşlaması nedeniyle doz ayarlaması zorunludur.
• Karaciğer Fonksiyon Bozukluğu: İlaç karaciğerde metabolize edildiği için karaciğer yetmezliği olan hastalarda tedbirli olunması gerekir.

Ek olarak, Ranidin bir mide ülserini tedavi etmek için kullanılmadan önce, düzenleyici kılavuzlar uyarınca, altta yatan ciddi bir durumun belirtilerini maskeleme olasılığı bulunduğundan, mide malignitesi (mide kanseri) varlığının kesinlikle dışlanması gerekmektedir.

Ranidin'in Diğer İlaçlar ve Ürünlerle Etkileşimleri

Ranidin'in diğer ilaçlarla etkileşim mekanizması, iki temel farmakokinetik paterne dayanır: Mide pH’sındaki değişiklik ve böbrekler yoluyla atılım için rekabet.

Mide Asit Seviyesindeki Değişimden Kaynaklanan Etkileşimler

Ranidin, mide asidini azaltarak bazı ilaçların vücut tarafından emilimini önemli ölçüde etkileyebilir. Mide asiditesinin düşmesi, genellikle antifungal ajanlar olan ketokonazol ve itrakonazol ile kanser ilacı erlotinib gibi ilaçların emilimini azaltabilir.

Tersine, mide asidinin azalması, triazolam ve midazolam gibi bazı ilaçların emiliminin artmasına neden olabilir. Erlotinib'in etkinliğinin azalmasını önlemek amacıyla, ilgili düzenleyici belgeler ilacın Ranidin'den 2 saat önce veya 10 saat sonra alınmasını şart koşmaktadır.

Karaciğer Enzim Sistemi ve Antikoagülanlar Üzerindeki Etkiler

Normal tedavi dozlarında Ranidin'in, karaciğerdeki CYP450 enzim sistemini genellikle inhibe etmediği bildirilmiştir. Bu durum, fenitoin veya teofilin gibi ilaçların vücuttan atılımının tipik olarak etkilenmediği anlamına gelir.

Ancak, warfarin gibi kumarin grubu kan sulandırıcı kullanan hastalarda protrombin zamanında değişiklikler görüldüğü bildirilmiştir ve bu durum, hastaların yakından takip edilmesini gerektirir.

Böbrek Atılımı Yoluyla Etkileşimler

Böbrekler aracılığıyla atılan ilaçlar söz konusu olduğunda, yüksek doz Ranidin böbrekteki katyonik taşıma sistemi için rekabet edebilir. Bu durum, prokainamid gibi ilaçların kan plazma seviyelerinde artışa yol açabilir.

Şiddetli böbrek yetmezliği olan hastalarda, Ranidin'in vücuttan atılımının azalması nedeniyle Ranidin maruziyetinde artış görülmektedir. Bu popülasyonun özel bir dikkatle yönetilmesi gerekmektedir.

Hastaların, mide hasarı riskini artırma potansiyeli nedeniyle alkolden kaçınmaları tavsiye edilir.

Ranidin, bir H2-reseptör antagonisti olarak işlev görür. Etki mekanizması, mide paryetal hücrelerinin bazolateral zarında bulunan histamin H2-reseptörlerine rekabetçi bir şekilde bağlanmasıyla gerçekleşir. Bu etkileşim, mide asidi salgısının birincil fizyolojik uyarıcısı olan endojen histaminin reseptöre bağlanmasını önler.

H2-reseptörlerinin bloke edilmesi, H^+/ K^+ -ATPaz proton pompasının aktivasyonundan önce gelen hücre içi sinyal kaskadını kesintiye uğratır. Bu durum, paryetal hücre içinde histamin aracılığıyla artan hücre içi siklik AMP (c AMP) seviyelerini özel olarak hafifletir. Sonuç olarak, azalan c AMP seviyeleri, hidrojen iyonu salgılanması için gerekli olan fosforilasyonu engeller.

Bu eylem, mide lümenine salgılanan hidrojen iyonlarında doza bağlı bir azalmayla sonuçlanır. Bu mekanizma, hem bazal mide asidi çıkışını hem de sekretagoglar tarafından uyarılan asit çıkışını modüle eder. Bunun sonucunda ortaya çıkan sistemik fizyolojik etki, mide asitliğinin baskılanmasıdır.

Ranidin Nasıl Kullanılır?

Ranidin (Ranitidin) uygulaması, uygulama yolu ve tedavi aşamasına göre kullanımı ayıran düzenleyici kılavuzlar tarafından kesin olarak tanımlanmıştır. İlaç, ayaktan uygulanan rutin tedaviler için temel olarak tablet, kapsül veya şurup kullanılarak ağız yoluyla (oral) verilir. Parenteral yol (intravenöz veya intramüsküler enjeksiyon), hastaneler gibi kontrollü ortamlarda bulunan veya ağızdan formu tolere edemeyen hastalar için saklı tutulmuştur.

---

Standart Onaylı Dozaj Rejimleri

Kullanım kalıpları, akut ve uzun süreli idame aşamaları olarak standartlaştırılmıştır. Aktif duodenum veya iyi huylu mide ülserleri gibi durumların kısa süreli tedavisi için yetişkin dozu tipik olarak günde iki kez (bid) 150 mg veya yatmadan önce günde tek doz 300 mg şeklindedir. Gece asit kontrolü için genellikle günde bir kez 300 mg rejimi tercih edilir. Akut durum düzeldiğinde, resmi ürün bilgilerinde belirtildiği gibi, yatmadan önce günde tek doz 150 mg şeklinde uzun süreli bir idame tedavisine geçilebilir.

Uygulama Detayı	Resmi Kılavuz İlkesi
Yemekle İlişkili Zamanlama	Alım genellikle yemeklerden bağımsızdır.
Tedavi Süresi	Akut tedavi tipik olarak 4 ila 8 hafta sürer.
Parenteral Uygulama	Hıza bağlı kısıtlamaları önlemek için 50 mg IV dozu genellikle minimum 5 dakikanın üzerinde uygulanmalıdır.

---

Özel Hasta Grupları ve İlaç Hazırlama Kuralları

Önemli böbrek yetmezliği olan hastalar için, özellikle kreatinin klerensi (CrCl) 50 mL/ dak değerinin altında olanlarda, doz ayarlaması zorunludur. Bu gibi durumlarda, standart doz azaltılır. Hazırlama kurallarına gelince, efervesan tabletler gibi bazı dozaj formları, uygun uygulama protokolünün önemli bir adımı olarak, tüketilmeden önce su içinde tamamen çözülmelidir.

Ranidin: Güncel Klinik Kanıtlar

Klinik Araştırmalara Genel Bakış

Araştırmalar, bu tedaviyi kronik nöropatik ağrı çalışmalarında potansiyel bir konu olarak incelemiştir. İlk araştırmalar, ilacın bileşenlerinin sinir sistemindeki temel ağrı reseptörleri üzerindeki etkisine odaklanarak biyolojik yolunu ve bağlanma aktivitesini araştırmıştır.

Klinik geliştirme programı, büyük çoğunluğu randomize, çift kör, plasebo kontrollü çalışmalar olan Faz 1'den Faz 3'e kadar bir dizi çalışmayı içermiştir. Bu araştırmalar, temel olarak çalışma grupları arasındaki hasta tarafından bildirilen ağrı skorlarındaki farkı incelemiştir.

---

Temel Bulgular

Kritik Faz 3 Çalışması (NP-001)

12 haftalık kritik çalışmaya, kronik nöropatik ağrısı olan 500 yetişkin katılımcı dâhil edilmiştir. Çalışmanın birincil sonlanım noktası, 11 puanlık Sayısal Derecelendirme Ölçeği (NRS) kullanılarak, çalışma dönemi boyunca başlangıca göre günlük ağrı şiddetindeki değişikliği ölçmüştür.

• Ağrı Skoru: Çalışmanın birincil sonucu, aktif tedavi alan grup ile plasebo grubu arasında ağrı skorlarında ortalama %40'lık bir fark olduğunu bildirmiştir.
• Farkın Zamanlaması: Çalışma tasarımı, ağrı skorlarındaki farkların 3. Günde de ölçülmesini içermiştir.

Farmakokinetik ve Güvenlik İncelemesi

Bir Faz 1 çalışması, ilacın emilim profilinin aç ve tok karnına uygulandığında nasıl değiştiğini araştırmıştır. Sonuçlar, yüksek yağlı bir yemekle uygulandığında, aç karnına uygulamaya kıyasla ilacın maksimum konsantrasyonunda (C max) bir fark olduğunu göstermiştir.

Faz 2 çalışmasında, iki aktif bileşenin kombinasyonu hasta uyumu ile ilişkisi açısından değerlendirilmiştir. Ayrıca, bazı çalışmalar Ranidin'in hepatik sirozlu (karaciğer sirozu) deneklerdeki dağılımını ve sistemik yararlanımını incelemiştir.

İlerideki Araştırma Alanları

Bu tedavinin karaciğer hastalığı gibi spesifik altta yatan rahatsızlığı olan kişiler üzerindeki etkileri henüz tam olarak araştırılmamıştır. İncelenen kanıtlar arasında, diğer mevcut tedavilerle doğrudan karşılaştırmalı çalışmalara rastlanmamıştır.

Ranidin Hakkında Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

S: Ranidin, [benzer ilaç adı] ile aynı tür bir ilaç mıdır?

C: Ranidin (Ranitidine), Histamin H₂ reseptör antagonisti (H₂-bloker) farmakolojik sınıfına aittir. Bu, midenin asit üretmesi için verilen sinyalleri bloke ederek çalıştığı anlamına gelir. Etki mekanizması, Proton Pompa İnhibitörleri (PPİ) gibi diğer yaygın asit azaltıcılardan farklıdır.

S: Bir kişinin Ranidin kullanmayı bırakmasının en yaygın nedenleri nelerdir?

C: Resmi bilgiler, ilacı bırakmanın tipik olarak hastanın ilaca karşı bilinen bir aşırı duyarlılık geliştirmesi veya belirli ciddi advers reaksiyonlar yaşaması durumunda gerekli olduğunu belirtir. Bu reaksiyonlar, karaciğer sorunlarının (örneğin sarılık) belirtilerini, kan hücresi sayımlarında ciddi değişiklikleri veya şiddetli alerjik reaksiyonu içerir.

S: Tablet formundaki Ranidin ezilebilir veya bölünebilir mi?

C: Eğer dozaj formu efervesan tablet ise, tüketilmeden önce su içinde tamamen çözülmesi amaçlanmıştır. Standart tabletler için, ezme veya bölme konusunda genellikle ürün etiketinde bulunan üreticinin özel talimatlarına uyulması amaçlanmıştır.

S: Ranidin'in jenerik versiyonu mevcut mudur?

C: Evet, Ranidin'in etken maddesi Ranitidin’dir. Etken madde, piyasaya sürülmesinden sonra uzun yıllar boyunca yaygın olarak jenerik formda bulunmuştur.

S: Ranidin kullanırken kaçınmam gereken özel yiyecek veya içecekler var mıdır?

C: Resmi talimatlar, Ranidin alımının genellikle gıdalardan bağımsız olduğunu belirtir. Ancak, resmi ürün bilgileri, ilaç kullanılırken alkol ile kullanımın mide hasarı riskinde artışla ilişkili olduğunu not etmektedir.

S: Ranidin'in bildirilen uzun süreli etkileri var mıdır?

C: Kontrollü klinik çalışmalar, 18 aya kadar sürekli kullanımı incelemiştir. Bununla birlikte, bazı pazarlarda, olası bir insan kanserojeni olan N-nitrozodimetilamin (NDMA) safsızlığının ürün içinde zamanla artma riski nedeniyle düzenleyici önlemler alınmıştır.

S: Ranidin'e başlandığında beklenen iyileşme için zaman dilimi nedir?

C: Asit baskılanması etkisi, ilaç uygulandıktan kısa bir süre sonra hızla başlar. Ülser gibi durumlar için, iyileşme sağlamak amacıyla standart akut tedavi kürleri tipik olarak 4 ila 8 hafta sürer.

S: Ranidin vücuttan nasıl atılır?

C: Başlıca atılım yolu idrardır. Oral dozun yaklaşık %30'u 24 saat içinde değişmemiş ilaç olarak toplanır. Bu temizlenme mekanizması nedeniyle, böbrek fonksiyonu ciddi şekilde bozuk olan hastalar için doz ayarlaması gereklidir.

S: Ranidin kullanırken düzenli kan testleri yaptırmalı mıyım?

C: Ranidin bazı laboratuvar testlerini etkileyebilir ve sağlık hizmeti sağlayıcılarına bu ilacı aldığınız bildirilmelidir. Resmi etiketleme, belirli klinik koşulların kan sayımlarının ve karaciğer fonksiyonunun izlenmesini gerektirebileceğini belirtir.

S: Klinik çalışmalarda hangi hasta grupları Ranidin kullanımından dışlanmıştır?

C: İlaç, akut porfiri öyküsü olan veya ilacın bileşenlerine karşı bilinen aşırı duyarlılığı olan hastalarda kontrendikedir. Ayrıca, yenidoğan (1 aydan küçük hastalar) popülasyonu için güvenlik ve etkinlik resmi olarak belirlenmemiştir.

S: Ranidin araç kullanma yeteneğimi etkileyebilir mi?

C: Ranidin, baş dönmesi, somnolans (uyuşukluk) veya konfüzyon gibi merkezi sinir sistemi (MSS) yan etkilerine neden olabilir. Bu potansiyel etkiler nedeniyle, düzenleyici bilgiler araç kullanma veya makine kullanma gibi beceri gerektiren görevleri yerine getirirken dikkatli olunmasını önermektedir.

S: Ranidin kullanırken dikkat etmem gereken herhangi bir uyarı işareti var mı?

C: Resmi güvenlik bilgileri, ciddi advers olaylar olarak bildirilen belirli işaretleri (ciddi karaciğer sorunlarının belirtileri (örneğin sarı cilt veya gözler, koyu idrar), açıklanamayan ateş, nefes darlığı veya şiddetli alerjik reaksiyon belirtileri) belgelemektedir.

S: Ranidin'in klinik çalışmalarda incelenen maksimum süresi ne kadardır?

C: Düzenleyici kurumlarca incelenen kontrollü klinik çalışmalardan elde edilen kanıtlar, 18 aya kadar sürekli tedaviyi rapor etmiştir.

S: Ranidin'in güvenlik profili çocuklarda yetişkinlerle aynı mıdır?

C: Resmi veriler, pediatrik hastalarda ilacın vücut tarafından işlenme şeklinin (farmakokinetiğinin) vücut ağırlığına göre düzeltildiğinde yetişkinlere benzer olduğunu göstermektedir. Ancak, yaşlı popülasyonda doğal olarak azalan böbrek fonksiyonu nedeniyle ilacın eliminasyon yarı ömrü daha uzundur, bu da güvenlik profilini değiştirebilir.

S: Ranidin steroid midir?

C: Hayır. Ranidin, Histamin H₂ reseptör antagonisti (H₂-bloker) olarak sınıflandırılır. Steroid ilaç sınıfına dâhil değildir.

S: Ranidin ne kadar çabuk etki etmeye başlar?

C: Mide asidi baskılanmasının başlangıcı, uygulamayı takiben genellikle hızlıdır. Örneğin, efervesan tabletlerin standart tablet formülasyonlarına kıyasla neredeyse anında etki başlangıcına sahip olduğu gösterilmiştir.

S: Ranidin'in etkisi ne kadar sürer?

C: Tek bir oral dozun ardından, midenin uyarılmış asit salgısını önemli ölçüde inhibe etmeye yetecek serum konsantrasyonları tipik olarak 12 saate kadar korunur.

S: Ranidin kilo alımına neden olur mu?

C: Kilo alımı, düzenleyici kurumlarca incelenen resmi reçete bilgilerinde bildirilen yaygın veya nadir advers reaksiyonlar arasında listelenmemiştir.

S: Ranidin, ibuprofen gibi ağrı kesicilerle birlikte alınabilir mi?

C: Resmi ilaç etkileşim profilleri, Ranidin'in ibuprofen gibi yaygın steroid olmayan antiinflamatuar ilaçlarla (NSAİİ) genellikle doğrudan etkileşime girmediğini belirtir. Hatta, Ranidin bazen NSAİİ kullanımına bağlı gastrointestinal sorunları yönetmek için de kullanılmaktadır.

S: Ranidin ile etkileşime giren herhangi bir bitkisel takviye var mı?

C: Resmi düzenleyici reçete bilgileri farmasötik etkileşimlere odaklanmakta olup, yaygın bitkisel takviyelerle etkileşimleri açıkça listelememektedir. Hastaların aldıkları tüm takviyeleri doktorlarına veya eczacılarına bildirmeleri gerekir.

S: Ranidin tansiyonu etkiler mi?

C: Resmi kaynaklarca özetlenen klinik çalışmalar, Ranidin uygulamasının bir kişinin nabız hızı veya kan basıncı üzerinde önemli bir etkiye sahip olmadığını genellikle bildirmiştir.

S: Ranidin dozumu almayı unutursam ne yapmalıyım?

C: Hasta bilgi broşürleri, bir dozun unutulması durumunda, hatırlandığı an alınması gerektiğini belirtir. Ancak, bir sonraki planlanmış doza yakınsa, unutulan doz atlanabilir. Unutulan dozu telafi etmek için çift doz tavsiye edilmez.

S: Ranidin antibiyotik midir?

C: Hayır. Ranidin, Histamin H₂ reseptör antagonisti (H₂-bloker) olarak sınıflandırılır. Amacı mide asidini azaltmaktır ve bakteriyel enfeksiyonları tedavi etmek için kullanılmaz.

S: Ranidin alışkanlık yapar mı veya bağımlılık yapar mı?

C: Hayır, Ranidin (Ranitidine), ABD Uyuşturucuyla Mücadele Dairesi (DEA) tarafından Kontrollü Madde olarak sınıflandırılmamıştır ve alışkanlık yapıcı kabul edilmez.

S: Ranidin zamanla etkinliğini kaybeder mi?

C: Düzenleyici belgeler, uzun süreli idame tedavisi bağlamında taşiflaksi (ilaca karşı zamanla tepkinin azalması) kanıtının bildirilmediğini gösterir.

S: Ranidin hakkındaki ilk araştırma çalışmaları güvenilir mi?

C: Klinik geliştirme programı, bir ilacın etkinlik ve güvenliğinin değerlendirilmesinde kullanılan randomize, çift kör, plasebo kontrollü çalışmalar gibi titiz standartlara uyan çalışmaları içermiştir.

S: Ranidin doğurganlığı etkileyebilir mi?

C: Resmi reçete bilgileri, hayvan çalışmalarının doğurganlığın bozulduğuna dair kanıt bulmadığını belirtir. Bununla birlikte, erkek hastalarda iktidarsızlık ve libido kaybına dair nadir klinik raporlar kaydedilmiştir, ancak görülme sıklığı genel popülasyondan farklı değildir.

S: Ranidin ve Ranidin XR (uzatılmış salım) arasındaki fark nedir?

C: Uzatılmış Salım (XR) veya modifiye salım formülasyonları, ilaç seviyelerini vücutta daha uzun süre korumak için tasarlanmıştır. Bu teknoloji, ilacın anında salım (IR) formuna kıyasla daha az sıklıkta alınmasına olanak tanır.

S: Ranidin, doğum kontrol haplarıyla etkileşime girer mi?

C: Resmi düzenleyici ilaç etkileşim profilleri, Ranidin ve oral kontraseptifler (doğum kontrol hapları) arasında bildirilmiş bir etkileşim olmadığını gösterir.

S: Ranidin Kontrollü Madde midir?

C: Hayır, Ranidin (Ranitidine), ABD Uyuşturucuyla Mücadele Dairesi (DEA) tarafından Kontrollü Madde olarak sınıflandırılmamıştır.

Ranidin Nasıl Saklanır ve İmha Edilir?

Resmi düzenleyici belgeler, Ranitidin ürününün kalitesini korumak amacıyla saklama koşulları için kesin gereklilikler belirlemiştir.

Saklama Gereklilikleri

Saklama Şartı	Etiketleme ile Zorunlu Kılınan Koşullar
Sıcaklık Aralığı	Tabletlerin 2 C ile 30 C (36 F ile 86 F) arasında bir sıcaklıkta tutulması gerekmektedir; ürün dondurulmamalıdır.
Kutu ve Dayanıklılık	Orijinal kutusunda saklayınız ve her kullanımdan sonra kapağını sıkıca kapalı tutunuz. Şişe ilk kez açıldıktan sonra kullanılmayan tabletler 3 ay içinde atılmalıdır.
Koruma	İlacı çocukların göremeyeceği ve erişemeyeceği bir yerde muhafaza ediniz.

Ranitidin ürünlerinin piyasadan çekilmesi nedeniyle, düzenleyici kurumlar tüketicilere ilacı almayı durdurmalarını ve uygun bir şekilde imha etmelerini tavsiye etmiştir. Resmi imha prosedürü, ilacın çekici olmayan bir maddeyle (örneğin kahve telvesi veya toprak) karıştırılmasını, daha sonra ağzı kapalı bir kaba konularak ev çöpüne atılmasını içermektedir. İmhadan önce ambalaj üzerinde yer alan kişisel bilgilerin çıkarılması gerekmektedir.