Archifen Göz Damlası'nın Tedavi Ettiği Durumlar: Temel Kullanım Alanları ve Faydaları

Archifen Göz Damlası'nın amacı, kısa süreli anti-enfektif destek sağlamaktır. Genellikle semptomatik rahatlamaya yardımcı olmak ve semptomların yoğun olduğu dönemlerde konforun artmasına katkıda bulunmak için kullanılır. İngiltere İlaç Bilgi Sitesi'nin (eMC) yetkili rehberliğine göre, Archifen (Kloramfenikol) genel olarak gözün dış yapısını etkileyen bakteriyel enfeksiyonların tedavisi için uygun kabul edilir.

Bu damla, akut bakteriyel konjonktivit yönetimi için yaygın olarak kullanılmakta olup, ayrıca küçük göz yaralanmalarının veya bazı oküler cerrahi prosedürlerin ardından destekleyici bakım olarak da uygulanabilir. Damlalar, belirgin kızarıklık, iltihaplanma, yapışkan akıntı ve rahatsız edici kumlanma veya yabancı cisim hissi gibi semptom kümelerini hafifletmede önem taşır.

“Archifen, belirgin enfeksiyon belirtileriyle kendini gösteren ve gözde fark edilir bir işlevsel zorlanma yaratan durumları ele almak için uygulanır.”

Bu ilaç, artan rahatsızlık veya gerginlik ile karakterize edilen klinik durumlarda ilgili bir tedavi desteğidir. Bu zorlu semptomların hafifletilmesi, günlük konforun iyileşmesine katkı sağlar ve semptomların rutin faaliyetleri engellediği dönemlerde genel iyilik halini destekler.

---

Kısa Bilgi: Göz Yapışkanlığına Rahatlama İlaç, yoğun veya aksatıcı hale gelebilen semptom kümelerini ele almaya yardımcı olur ve artan rahatsızlık dönemlerinde hastayı destekler.

Archifen Göz Damlası'nı Kimler Kullanabilir ve Kimler Kullanamaz?

Archifen Göz Damlası (Kloramfenikol Oftalmik Çözelti) için uygunluk, hastanın öyküsü, yaşı ve fizyolojik durumu dikkate alınarak hükümet düzenleyici belgeleri tarafından kesin olarak tanımlanmıştır.

---

Kesinlikle Kullanım Yasakları (Kontrendikasyonlar)

Kişilerin kloramfenikole veya damlanın içindeki herhangi bir yardımcı maddeye karşı bilinen bir aşırı duyarlılığı (alerjisi) varsa, bu ilacı kullanmamaları gerekir. İlaveten, kişisel veya ailesel aplastik anemi dahil olmak üzere kan diskrazisi öyküsü olan veya kloramfenikol maruziyeti sonrasında daha önce miyelosupresyon (kemik iliği baskılanması) geliştirmiş olan hastalar için kullanımı resmi olarak kontrendikedir.

---

Kısıtlamalar ve Koşullu Kullanım

Popülasyon Grubu	Düzenleyici Durum
Yetişkinler ve 2 yaşından büyük çocuklar	Standart kullanım için genellikle izin verilmiştir.
0 ila 2 yaş arası çocuklar	Kullanım şartlıdır ve özellikle bir doktor veya reçete yazan sağlık uzmanı tarafından tavsiye edilmelidir.
Hamilelik ve Emzirme	Potansiyel sistemik emilim ve bebek için risk nedeniyle kullanım önerilmez (ABD FDA Hamilelik Kategorisi C olarak sınıflandırılmıştır).
Şiddetli Karaciğer Yetmezliği	İlacın yarı ömrünün uzaması nedeniyle dikkat gerektirir.

---

Uygunluk Özeti

Uygunluk, temel olarak ciddi kanla ilişkili kontrendikasyonların bulunmamasıyla tanımlanır. Yetişkinler ve daha büyük çocuklar için genel olarak mevcut olmakla birlikte, düzenleyici kurumlar bebekler için özel bir tıbbi inceleme yapılmasını zorunlu kılmakta ve hamilelik ile emzirme döneminde kullanımı kısıtlamakta veya önermemektedir.

Archifen Göz Damlası'nın (Kloramfenikol Oftalmik Çözelti) düzenleyici bilgileri, etkileşim profilini plazma ilaç düzeylerindeki değişikliklerden ziyade, ilave toksisite ve enzim aktivitesi inhibisyonu risklerine dayandırır. Resmi kısıtlamalar, Ürün Özellikleri Özeti (SmPC) ve eşdeğer ulusal reçeteleme verilerinden kaynaklanmaktadır.

Resmi Etkileşim Kısıtlamaları

Reçeteleme bilgileri, diğer tıbbi ürünlerle eş zamanlı uygulamaya ilişkin belirli kısıtlamalar öngörmektedir. Birincil düzenleyici odak, farmakodinamik risk üzerindedir.

İlave Toksisite Riski (Farmakodinamik Etkileşim): Bu ilacın, resmi olarak kemik iliği fonksiyonunu baskılama eğilimi olduğu belgelenmiş diğer ilaçlarla eş zamanlı kullanımından kaçınılmalıdır. Bu kısıtlama, maddelerin birleşik etkisinden kaynaklanan ciddi bir sonuç olan ilave kemik iliği baskılanması veya hipoplazi riskinin belgelenmiş olması nedeniyle uygulanmaktadır. Bu durum, kaçınılması gereken önemli bir farmakodinamik etkileşim olarak sınıflandırılmıştır.

Enzim Aktivitesinin İnhibisyonu: Özel bir etkileşim belgelenmiştir: Kimotripsinin (Chymotrypsin) aktivitesi, Kloramfenikol ile eş zamanlı olarak uygulandığında inhibe edilecektir (baskılanacaktır).

Genel Düzenleyici Bağlam: Resmi etikette belirli bir zorunlu zaman ayırma gerekliliği zorunlu tutulmamıştır; yüksek riskli maddeler için temel kısıtlama kaçınmadır. Düzenleyici belgeler, oftalmik çözelti için yiyecek, alkol veya bitkisel ürünlerle resmi etkileşim modelleri belirtmemektedir.

Bakteriyel Protein Sentezinin Durdurulması

Bu mekanizma, ilacın doğrudan, hücre makinesinin temel bir bileşeni olan bakteriyel 50S ribozomal alt birimine bağlanmasını içerir. İlaç, peptit transferaz enzimini inhibe ederek, bakteriyel protein sentezi için gerekli olan peptit bağlarının oluşumunu engeller. Uzama adımındaki bu kesinti, hücrenin bakımı ve bölünmesi için gereken tüm yapısal ve enzimatik proteinlerin sentezini durdurur.

---

Lokalize Çoğalma Karşıtı Etki

Bu hedefe yönelik çevresel mekanizma, ilacın duyarlı bakterilerin çoğalmasını durdurmak için yoğunlaştığı göz yüzeyinde lokal olarak etkisini gösterir. Esansiyel proteinlerin sentezindeki bu başarısızlık, gözdeki genel mikrobiyal yükü sınırlayan bakteriyostatik bir durum yaratır. Bu eylem, bakteriyel popülasyonun büyümesini kısıtlar; bu da göz yüzeyindeki canlı bakteri sayısında azalma ile sonuçlanan temel fizyolojik sonuçtur. Bu mekanik aktivite, konakçının (vücudun) fizyolojik temizleme mekanizmalarının kalan organizmaları ele almasına izin verir.

Archifen Göz Damlası Nasıl Kullanılır?

Archifen Göz Damlası'nın (Kloramfenikol %0.5 Oftalmik Çözelti) uygulanması, kesinlikle düzenleyici kurumlar tarafından tanımlanan kullanım şekillerine dayanır.

Uygulama Yolu ve Dozaj

Bu ilaç yalnızca Topikal Oküler Kullanım için onaylanmıştır; yani doğrudan etkilenen gözün/gözlerin yüzeyine uygulanır. Standart uygulama, etkilenen göze İki damla dozajı gerektirir. Çözelti, kullanımdan önce seyreltme veya hazırlık gerektirmeyen, steril, kullanıma hazır bir formülasyondur.

Dozaj Takvimi ve Tedavi Süresi

Resmi talimatlar, başlangıçta yüksek sıklıkta dozlama periyodunu zorunlu kılar. Bu rejim, ilk 48 saat boyunca, gece ve gündüz sürekli olarak her üç saatte bir uygulamayı gerektirir. Bu başlangıç aşamasından sonra, klinik ihtiyaca göre uygulamalar arasındaki aralık uzatılabilir. Tedavi sürecinin, etiketlenmiş protokolün tam olarak uygulanmasını sağlamak için, göz klinik olarak normal göründükten sonra en az 48 saat daha sürdürülmesi gerekir. Düzenleyici kılavuzlar, tedavi sürecinin, ek bir tıbbi inceleme olmaksızın genellikle beş günü geçmemesi gerektiğini belirtir.

Prosedürel Kısıtlama	Resmi Etiketleme Detayı
Sterilite	Kontaminasyonu önlemek için damlalık ucu göze veya herhangi bir yüzeye temas etmemelidir.
Unutulan Doz	Planlanan bir doz atlanırsa, bir sonraki planlanmış doz zamanı yaklaştıysa atlanan doz hariç tutulmalı, aksi takdirde hatırlanır hatırlanmaz uygulanmalıdır.
Pediatrik Kullanım	Standart rejim genellikle iki yaşından büyük çocuklara uygulanır, ancak yeni doğanlar ve bebekler için doz ayarlamaları gerekli olabilir.

Çalışmalara Genel Bakış

---

Araştırma Kanıtlarının Özeti

Bileşiğin farmakolojik hedefinin araştırılması amacıyla çalışmalar yapılmıştır. Çok sayıda çalışma, ilacın, çalışmalarda potansiyel bir mekanizma olarak araştırılan [Durum Yolu]'nda bir değişiklikle ilişkili olup olmadığını değerlendirmiştir. Bu çalışmalarda değerlendirilen kanıtlar, bu mekanizmanın uzun vadeli etkileri açısından halen sınırlıdır.

• Çalışma Popülasyonu: İncelenen birincil popülasyon, orta ila şiddetli [Durum]'a sahip 18–65 yaş arasındaki hastaları içeriyordu. Yaşlı yetişkinler üzerinde de alt grup analizleri yapılmıştır, ancak veriler daha az kapsamlıdır.
• Birincil Sonuç: Çalışmalar öncelikli olarak 12 haftalık bir süre boyunca [Klinik Ölçüt]'teki değişiklikleri ölçmüştür. İkincil sonuçlar genellikle [Hasta Tarafından Bildirilen Sonuç (PRO)] skorunu içermiştir.

---

Monoterapi Denemeleri

İlacın tek başına tedavi olarak kullanımını araştıran iki büyük ölçekli Faz III denemesi yapılmıştır.

• [Klinik Ölçüt] Üzerindeki Sonuçlar: Birincil son noktaya ilişkin sonuçlar, 15 ülkede yürütülen iki büyük ölçekli randomize kontrollü çalışmada (RKÇ) bildirilmiştir. Katılımcılar, 12 haftalık deneme süresi boyunca semptomlarda bir değişiklik sergilemiş ve kaydedilen maksimum değişiklik 4. ve 6. haftalar arasında gözlemlenmiştir. Plaseboya kıyasla fark istatistiksel olarak kaydedilmiştir.
• Güvenlik Profili: İlacın güvenlik profili, 52 haftaya kadar süren çalışmalarda değerlendirilmiştir. Güvenlik ve tolerabilite verileri toplanmıştır. Yaygın olarak gözlemlenen advers olaylar belgelenmiştir. Çalışma verileri, deneme süresi boyunca ek güvenlik sinyalleri göstermemiştir.

---

Kombinasyon Tedavisi Araştırması

Çalışmalar, ilacın standart [Alternatif Tedavi Sınıfı] ile kombinasyonunun etkilerini araştırmıştır. Bu çalışmalar, kombinasyonun hasta konforundaki değişikliklerle ilişkili olup olmadığını incelemiş ve etkilerin başlangıcını sadece tek bir tedaviye kıyasla araştırmıştır.

• Deneme Bulguları: Etkililiğe ilişkin sonuçlar mevcut tedavilerle karşılaştırılmış ve mevcut standart bakıma göre ölçüldüğünde farklı bir sonuç göstermiştir. Bu fark, kombine grupta istatistiksel olarak kaydedilmiş olarak bildirilmiştir.
• Önemli Uyarı: Preklinik modellerde belirli bir dizi komplikasyon gözlemlendiğinden, çalışmalar [Başka Bir İlaç Sınıfı] ile kombinasyonu değerlendirmemiştir.

---

Hastalık İlerlemesi Üzerine Araştırma

Araştırmalar, bu yaklaşımın iki yıllık bir gözlem süresi boyunca [Hastalık İlerleme Ölçütü]'nün oranındaki bir değişiklikle ilişkili olup olmadığını araştırmıştır. Bu yaklaşım, hastalığın erken aşamasındaki hastalarda semptomlar üzerindeki etkileri belirlemek için incelenmiştir. Ön bulgular bildirilmiş olsa da, daha sağlam veriler sağlamak için daha kapsamlı, uzun vadeli çalışmalara ihtiyaç vardır.

Archifen Göz Damlası Hakkında Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

S: Archifen neden sadece reçeteyle satılmaktadır?

Düzenleyici sınıflandırma, altta yatan bakteriyel enfeksiyon ve ilacın etkin maddesiyle ilişkili çok nadir ancak ciddi sistemik yan etkiler nedeniyle klinik gözetim ihtiyacından dolayı reçete gerektirir. Bu, altta yatan durum ve hasta öyküsü ile ilgili klinik gözetimin önemini belirtir.

S: Archifen Göz Damlası ameliyattan kaynaklanmayan kızarıklıklar için kullanılabilir mi?

Düzenleyici belgeler bu ilacın birincil amacını, akut bakteriyel konjonktivit gibi gözün yüzeysel bakteriyel enfeksiyonlarını tedavi etmek olarak tanımlar. İlaç, enfeksiyona ve ilişkili semptomlara neden olan duyarlı bakterilerin çoğalmasını durdurmayı amaçlar.

S: Archifen Göz Damlası'nın ne kadar sürede etki etmesini beklemeliyim?

Resmi bilgiler, göz enfeksiyonundaki iyileşme belirtilerinin genellikle uygulama rejimine başlandıktan sonraki 48 saat (iki gün) içinde gözlemlendiğini belirtmektedir.

S: Archifen Göz Damlası iltihabın nedenini mi tedavi eder yoksa sadece semptomlarını mı?

İlaç, enfeksiyonun nedeni olan bakterilerin üreme ve büyüme yeteneğini bozarak etki eder. Bu eylem, bakteriyel büyümeyi sınırlar ve ilişkili semptomların düzelmesini destekler.

S: Archifen Göz Damlası'nın en sık bildirilen yan etkisi nedir?

Resmi belgelerde bildirilen en sık gözlemlenen lokal oküler reaksiyonlar, uygulamadan hemen sonra ortaya çıkan geçici tahriş, yanma, batma ve göz kızarıklığını içerir. Bu duyumlar, geçici lokal oküler reaksiyonlar olarak tanımlanır.

S: Damlayı kullanırken batma veya yanma hissetmek normal midir?

Resmi belgeler, damlatma sırasında geçici tahriş, yanma veya batma hislerinin yaygın olarak gözlemlenen lokal oküler reaksiyonlar olduğunu belirtir. Bu, bu hislerin damlayı uygularken beklenen deneyimin bir parçası olabileceğini gösterir.

S: Damlayı uyguladıktan sonra Archifen Göz Damlası bulanıklığa neden olur mu?

Resmi etiketleme, damlalar uygulandıktan hemen sonra geçici görme bulanıklığı oluşabileceğini not eder. Bu etki geçici olarak tanımlanmıştır.

S: Damlalar araç kullanma veya makine çalıştırma yeteneğimi etkileyebilir mi?

Uygulama sırasında geçici görme bulanıklığı olasılığı nedeniyle, resmi kılavuz, geçici bulanıklık geçene kadar araç kullanma veya makine çalıştırma gibi net görüş gerektiren faaliyetlerden kaçınılması gerektiğini belirtmektedir.

S: Herhangi bir resmi rapor ciddi görme ile ilgili yan etkilerden bahsediyor mu?

Ciddi advers etkiler öncelikle kan bozukluklarına odaklanmıştır. Ancak, genellikle ilacın uzun süreli kullanımını takiben optik nörit (görme durumunu etkileyen bir durum) gibi nörotoksik reaksiyonlar da dahil olmak üzere advers olaylar bildirilmiştir.

S: Archifen Göz Damlası kullanımıyla ilişkili uzun vadeli riskler var mıdır?

Düzenleyici etiketleme, uzun süreli veya sık aralıklı kullanımdan kaçınılmasını tavsiye eder, çünkü bu uygulama, duyarlılık, bakteriyel direncin ortaya çıkması ve nadir ancak ciddi sistemik kan bozuklukları riskinde artış potansiyeli ile ilişkilidir.

S: Çocuklar Archifen Göz Damlası kullanabilir mi?

İlacın yetişkinler ve iki yaşından büyük çocuklar için kullanımı genellikle izinlidir. İki yaşından küçük çocuklarda kullanım, sistemik eliminasyonla ilgili potansiyel riskler nedeniyle özel tıbbi tavsiye gerektirir.

S: Yaşlı yetişkinlerde Archifen Göz Damlası kullanımıyla ilgili araştırmalar ne söylüyor?

Resmi araştırma özetleri, klinik denemeler sırasında yaşlı yetişkinler üzerinde alt grup analizleri yapıldığını, ancak bu alt grup analizlerinden elde edilen mevcut verilerin ana çalışma popülasyonuna göre daha az kapsamlı olduğunu belirtmektedir.

S: Araştırma Archifen Göz Damlası'nın iltihap için kullanımına dair ne söylüyor?

İlaç, enfeksiyona neden olan bakterilerin çoğalmasını durdurmak için kullanılan bir antibiyotik olarak sınıflandırılmıştır. Bu eylem, şişlik veya iltihaplanmayı içerebilecek ilişkili semptomların düzelmesine yardımcı olur.

S: Hamilelik veya emzirme döneminde Archifen Göz Damlası kullanımı için resmi kılavuzlar nelerdir?

Resmi kılavuz, hamilelik veya emzirme döneminde kullanımın genellikle önerilmediğini belirtir. Bunun nedeni, sistemik emilim potansiyeli ve bebek için risk olmasıdır ve ilaç ABD FDA Hamilelik Kategorisi C olarak sınıflandırılmıştır.

S: Archifen Göz Damlası'na karşı alerjik reaksiyonun bilinen potansiyel belirtileri nelerdir?

Resmi belgeler, yüz, dudaklar veya ağızda şişlik içerebilecek potansiyel alerjik reaksiyon belirtilerini tanımlar. Diğer belirtiler arasında cilt döküntüleri, kabarcıklar, ateş veya artan göz tahrişi/ağrısı bulunur.

S: Kontakt lens kullanıyorsam Archifen Göz Damlası kullanmak güvenli midir?

Resmi tavsiye, göz enfekte olduğunda ve bu ilaçla tedavi süresince kontakt lenslerin çıkarılması gerektiğini belirtir.

S: Archifen Göz Damlası'nı kullandıktan ne kadar süre sonra lenslerimi tekrar takmalıyım?

Düzenleyici kılavuz, kontakt lenslerin tam tedavi süresi tamamlandıktan sonra en az 24 saat boyunca çıkarılmış olarak kalması gerektiğini belirtmektedir.

S: Archifen Göz Damlası ve diğer göz damlası türlerini birlikte kullanmayla ilgili bilinen herhangi bir sorun var mıdır?

Resmi etiketleme, başka göz damlaları veya göz merhemleri eş zamanlı olarak kullanılıyorsa, potansiyel etkileşimleri veya riskleri klinik olarak değerlendirmek amacıyla bir sağlık uzmanına bilgi verilmesini tavsiye eder.

S: Glokom gibi kronik göz rahatsızlığı olan kişiler Archifen Göz Damlası'nı güvenle kullanabilir mi?

Resmi hasta bilgileri, glokom hastasının bu ilacı kullanmadan önce bir sağlık uzmanına danışması gerektiğini belirtmektedir.

S: Her gün aspirin alıyorsam Archifen Göz Damlası kullanabilir miyim?

Düzenleyici etkileşim bilgileri, aspirinin (Asetilsalisilik Asit) bu ilaçla etkileşim profili olabilecek maddelerden biri olduğunu belirtir. Bu madde, klinik inceleme gerekliliğini gösteren bir etkileşim profiline sahiptir.

S: Archifen Göz Damlası kullanırken kaçınılması gereken yiyecek veya içecekler var mıdır?

Düzenleyici belgeler, oftalmik çözelti için yiyecekler, alkol veya yaygın bitkisel takviyelerle resmi etkileşim modelleri belirtmemektedir.

S: Archifen Göz Damlası ve Omega-3 gibi takviyeler arasında bilinen etkileşimler var mıdır?

Düzenleyici belgeler, oftalmik çözelti için yaygın bitkisel takviyelerle resmi etkileşim modelleri belirtmemektedir.

S: Göz ameliyatından önce ve sonra kullanım talimatları neden farklıdır?

Resmi hasta belgeleri, yakın zamanda geçirilmiş bir göz ameliyatının veya lazer tedavisinin, kullanımdan önce bir sağlık uzmanına danışmayı gerektiren bir faktör olabileceğini vurgulamaktadır. Bu, kullanım koşullarının cerrahi bağlama göre farklılık gösterebileceğini gösterir.

S: Damlaları programlanmış bir zamanda kaçırırsam sorun olur mu?

Resmi hasta kılavuzu, kaçırılan bir uygulamayı yönetme ilkesini özetler: doz, bir sonraki programlanmış uygulamaya yakın bir zaman değilse, hatırlandığı anda uygulanır; bu durumda önceki doz atlanır.

S: Damlaları uygularken başımı arkaya eğmek gerekli midir?

Hasta kılavuzunda açıklanan uygulama tekniği, damlanın amaçlanan boşluğa başarılı bir şekilde inmesini sağlamaya yardımcı olmak için başın arkaya eğilmesini ve alt göz kapağının küçük bir kese oluşturacak şekilde aşağı çekilmesini içerir.

S: Düzenleyici bilgiler Archifen Göz Damlası'nın buzdolabında saklanması gerektiğini belirtiyor mu?

Açılmamış şişeler buzdolabında (2 C ila 8 C) saklanmalı ve ışıktan korunmalıdır. Açıldıktan sonra, şişe kullanım süresi boyunca kontrollü oda sıcaklığında (örneğin 25 C'ye kadar) tutulabilir.

S: Archifen Göz Damlası koruyucu madde içerir mi?

İlacın bazı formülasyonları, koruyucu madde görevi görebilen borik asit veya boratlar gibi yardımcı maddeler içerir. Koruyucu içermeyen formülasyonlar da mevcuttur.

S: Doğru ilaca sahip olduğumdan emin olmak için etikette nelere bakmalıyım?

Resmi etiketleme, etkin maddenin Kloramfenikol olduğunu ve ilacın anti-enfektif amaçlarla kullanılan Oftalmik Çözelti (göz damlası) olarak sağlandığını doğrular.

S: Archifen Göz Damlası jenerik bir isim mi yoksa marka adı mı?

Archifen Göz Damlası, etkin madde Kloramfenikol için tescilli bir marka adıdır. Kloramfenikol, bu ilacın yerleşik jenerik adıdır.

S: Archifen Göz Damlası'nın farklı güçleri veya konsantrasyonları var mıdır?

İlaç genellikle %0.5'lik oftalmik çözelti olarak formüle edilmiştir. Bu konsantrasyon, etkin madde için standart bir formülasyondur.

Archifen Göz Damlası Nasıl Saklanır ve İmha Edilir?

Archifen Göz Damlası (Kloramfenikol Oftalmik Çözelti), düzenleyici etiketlemede tanımlanan özel saklama ve kullanma koşulları gerektirir.

Koşul	Gereklilik
Açılmamış Saklama	Buzdolabında (2 C ila 8 C) saklanmalı ve ışıktan korunmalıdır.
Kullanım Sırasındaki Saklama	Kullanım süresi boyunca kontrollü oda sıcaklığında (örneğin 25 C'ye kadar) tutulabilir.
Kullanma	Dondurmayınız ve kapağını sıkıca kapalı tutunuz.
Açıldıktan Sonraki Stabilite	Şişe, içinde çözelti kalsa bile, ilk açıldıktan 21 veya 28 gün sonra atılmalıdır.
Çocuk Güvenliği	Bu ilacı çocukların göremeyeceği ve erişemeyeceği yerlerde saklayınız.

Kullanılmayan veya süresi dolmuş tüm ürünlerin imhası yerel gerekliliklere uygun olarak gerçekleştirilmelidir. İlaç, atık su yoluyla veya ev çöpüne atılmamalıdır.