Enoksaparin Sodyum, kanın pıhtılaşmasını önleyen, düşük molekül ağırlıklı heparinler adı verilen bir ilaç grubuna aittir. Temel olarak, damarlarda istenmeyen kan pıhtılarının (tromboz) oluşmasını engellemek veya oluşmuş pıhtıları tedavi etmek için kullanılır.

Bu ilacın ana kullanım alanlarından biri, cerrahi girişimler, özellikle kalça veya diz protezi ameliyatları ve genel abdominal (karın) ameliyatları sonrasında toplardamarlarda pıhtı oluşumunun (Derin Ven Trombozu - DVT) önlenmesidir. Ayrıca, akut bir hastalık nedeniyle ciddi hareket kısıtlılığı olan ve yatağa bağımlı kalan hastalarda da bu tür pıhtıların oluşma riskini azaltmak için kullanılır.

Enoksaparin Sodyum, aynı zamanda halihazırda oluşmuş olan Derin Ven Trombozu ve bu pıhtının akciğer damarlarını tıkamasıyla ortaya çıkan Pulmoner Emboli gibi durumların tedavisinde de kullanılır. Genellikle bu tedavide, ağızdan alınan pıhtı önleyici bir ilaç olan varfarin gibi başka bir ilaçla birlikte kullanılır.

Kardiyoloji alanında ise, koroner arterlerdeki kan akışının azalmasına işaret eden kararsız anjina (şiddetli göğüs ağrısı) ve belirli bir tip kalp krizi (Q dalgasız miyokard enfarktüsü veya ST yükselmesiz miyokard enfarktüsü) durumlarının tedavisinde, genellikle aspirin ile birlikte kullanılır. Ayrıca, böbrek fonksiyonlarının yetersiz olduğu ve diyaliz ihtiyacı olan hastalarda, hemodiyaliz sırasında diyaliz devresinde kanın pıhtılaşmasını engellemek amacıyla da faydalanılır.

Enoxaparin Sodyum'u Kimler Kullanabilir ve Kimler Kullanamaz?

Enoxaparin Sodyum, genellikle kan pıhtılarının önlenmesi veya tedavisi için özel kriterleri karşılayan yetişkin hastalarda (18 yaş ve üzeri) kullanım için onaylanmıştır. Bununla birlikte, resmi düzenleyici etiketleme, belirli popülasyonlar ve durumlar için birtakım katı hariç tutmalar ve koşullu kısıtlamalar belirlemektedir.

Kontrendike Popülasyonlar

İlaç, aşağıdaki durumlara sahip hastalarda kesinlikle kontrendikedir ve kullanılmamalıdır:

• Aktif majör kanaması olanlar.
• İmmün kaynaklı Heparin Kaynaklı Trombositopeni (HIT) öyküsü belgelenmiş olanlar.
• Enoxaparin Sodyum'a, Heparin'e veya domuz ürünlerine karşı bilinen aşırı duyarlılığı (hipersensitivitesi) olanlar.

Yaş ve Organ Fonksiyonuna Göre Uygunluk

Popülasyon Grubu	Resmi Uygunluk Durumu
Pediatrik Hastalar (Çocuklar)	Güvenlilik ve etkililik tespit edilmemiştir.
Yaşlı Hastalar (Geriatrik Popülasyon)	Kullanıma izin verilir, ancak artan kanama riski nedeniyle Dikkatli Takip gerektirir.
Ciddi Böbrek Yetmezliği (CrCl < 30 mL/dakika)	Kullanım doz ayarlaması gerektirir veya bazı endikasyonlar için önerilmez.

Uygunlukla İlgili Kısıtlamalar

İlacın kullanımı, spinal/epidural hematom riski nedeniyle, spinal veya epidural anestezi ya da spinal ponksiyon geçirmekte olan veya geçirmesi beklenen hastalarda ciddi kısıtlamalara tabidir. Ayrıca, ciddi hepatik yetmezliği (karaciğer yetmezliği) olan hastalarda ve kontrolsüz hipertansiyon gibi doğası gereği kanama riskini artıran diğer koşullara sahip hastalarda dikkatli olunması tavsiye edilmektedir.

Diğer İlaçlar ve Ürünlerle Etkileşimler

Enoxaparin Sodyum'un etkileşim profili, kanın pıhtılaşması üzerindeki etkisini veya ilacın vücuttan temizlenmesini etkileyebilecek maddelerle ilgili düzenleyici gereklilikler çerçevesinde sıkı bir şekilde belirlenmiştir.

Resmi Etkileşim Kısıtlamaları

Düzenleyici etiketlerde belirtildiği gibi, Enoxaparin Sodyum'un bazı ilaçlarla eş zamanlı kullanımı resmi olarak kontrendikedir (yasaklanmıştır). Kullanımı kısıtlanan bu ajanlar şunları içerir: Defibrotide, Mifepristone ve Protrombin Kompleks Konsantresi.

Farmakodinamik Kanama Riskinin Artırılması

Belgelenmiş etkileşimlerin birincil sınıfı, kanama riskinin farmakodinamik olarak artırılmasıdır. Hemostazı (kanamayı durdurma) bozan ajanlarla birlikte uygulanması, kanama riskini artıran toplamsal (aditif) bir etki ile sonuçlanabilir. Bu durum, düzenleyici belgeler tarafından yakın takip gerektiren aşağıdaki çeşitli ürün kategorileri için geçerlidir: Antiplatelet ajanlar (örneğin Aspirin ve Klopidogrel), Non-Steroidal Anti-inflamatuar İlaçlar (NSAİİ'ler) ve Trombolitik ajanlar.

Maruziyet ve Prosedürel Kısıtlamalar

Etkileşimler aynı zamanda hasta durumları ve tıbbi prosedürlerle de ilişkilidir. Ciddi böbrek yetmezliği (Kreatinin Klerensi 30 mL/dakika altında), ilacın klirensini azaltır; bu durum ilaç maruziyetinin yükselmesine ve artan kanama riskine yol açar. Ayrıca, spinal hematom riskini hafifletmek için ilaç uygulaması ile nöroaksiyel prosedürler (örneğin, spinal ponksiyon) arasında zorunlu zamanlama ayırma kurallarına uyulması gerekmektedir. Alkol ve bazı bitkisel ürünler (örneğin, Sarımsak veya Ginkgo Biloba) ile eş zamanlı kullanım için de, kanama potansiyelini artırma riskleri nedeniyle resmi uyarılar uygulanmaktadır.

Enoksaparin Sodyumun Etki Şekli: Hedeflenmiş Kan Sulandırma

Enoksaparin Sodyum, kan pıhtılaşma sistemi içinde seçici ve dolaylı bir engelleyici olarak etki gösterir. İlacın çalışma mekanizması, tamamen doğal bir protein olan Antitrombin III (ATIII)'ün varlığına bağlıdır. Enoksaparin molekülü, ATIII üzerinde bulunan spesifik bir pentasakkarit dizisine bağlanır. Bu bağlanma, katalitik bir şablon işlevi görerek, ATIII'ün hedef enzime karşı engelleyici aktivitesini önemli ölçüde artırır. Bu süreç, pıhtılaşmada kritik bir role sahip olan Pıhtılaşma Faktörü Xa'nın hızlı ve güçlü bir şekilde nötralize edilmesini sağlar.

---

Pıhtılaşma Kaskadının Kesintiye Uğratılması

Aktive edilmiş ATIII kompleksinin ana etkisi, Faktör Xa'nın sürekli olarak baskılanmasıdır. Faktör Xa, pıhtılaşma kaskadının ortak yolunun merkezi bir noktasında yer alır; bu nedenle, onun engellenmesi, bir pıhtının yapısal ağını (Fibrin) oluşturan enzim olan Trombin'in (Faktör IIa) aşağı yönde üretilmesini önler. Bu odaklanmış blokaj, kanda hipokoagülabilite durumu adı verilen düşük pıhtılaşma eğilimi ile sonuçlanır ve böylece damar sistemi boyunca sistemik pıhtı oluşturma potansiyelini azaltır. Enoksaparin molekülü, Trombin'i (Faktör IIa) engelleme aktivitesine kıyasla, Faktör Xa'yı engelleme aktivitesini daha yüksek oranda sergiler. Ayrıca, ilacın etkisi, halihazırda oluşmuş bir pıhtının içine yerleşmiş olan Faktör Xa'ya (pıhtıya bağlı Xa) karşı sınırlıdır.

Enoxaparin Sodyum, genellikle karın duvarına yapılan derin deri altı (SC) enjeksiyon yoluyla uygulanan enjekte edilebilir bir çözelti olarak verilir. Akut ST Segment Yükselmeli Miyokard Enfarktüsü (STEMI) başlangıç aşaması gibi belirli durumlarda, tedaviye başlamak için tek bir intravenöz (IV) bolus olarak uygulanabilir. İlaç, kas içine (IM) uygulama için açıkça tasarlanmamıştır.

Kullanım şekilleri, düzenleyici belgelerle sıkı bir şekilde tanımlanmıştır ve terapötik amaca bağlıdır:

---

Resmi Dozaj ve Sıklık

Amaç	Standart Yetişkin Rejimi	Sıklık	Uygulama Notları
Profilaksi	Sabit 40 mg veya 30 mg	Günde Bir Kez veya 12 Saatte Bir	Zamanlama genellikle ameliyat öncesi veya sonrası olarak belirtilir
Tedavi	Vücut ağırlığına dayalı 1 mg/kg veya 1.5 mg/kg	12 Saatte Bir veya Günde Bir Kez	Stabil oral antikoagülasyon sağlanana kadar devam edilir

---

Doz ve sıklık, ciddi böbrek yetmezliği (30 mL/dakika'dan az kreatinin klerensi) olan hastalar için ayarlanmalıdır. Örneğin, iki kez günlük 1 mg/kg'lık bir tedavi dozu, resmi olarak günde bir kez 1 mg/kg'a düşürülür. Ayrıca, 75 yaş ve üzerindeki STEMI hastaları için başlangıçtaki IV bolus dozu atlanır ve SC idame dozu 12 saatte bir 0.75 mg/kg'a düşürülür.

Süre genellikle kısa süreli olup, tedavi için ortalama 7 ila 10 gündür ve bu süre, hastanın eş zamanlı uygulanan oral antikoagülan tedaviden terapötik etki elde edene kadar sürdürülür. Bir dozun atlanması durumunda, bir sonraki dozun iki katına çıkarılmaması tavsiye edilmektedir.

Enoksaparin Sodyum: Güncel Klinik Kanıtlar

Düşük Molekül Ağırlıklı Heparin (DMAH) olan enoksaparin sodyum, çeşitli tromboembolik bozuklukların önlenmesi ve tedavisinde kullanılan yerleşik bir ilaçtır. Güncel klinik araştırmalar, ilacın çeşitli hasta popülasyonlarında ve koşullarında kan pıhtılarının yönetimindeki rolünü değerlendirmeye devam etmektedir.

---

Bireysel İlaç Araştırmalarına Genel Bakış

Farmakodinamik

Çalışmalar, enoksaparinin etkisini öncelikli olarak Antitrombin III (AT-III) aktivitesini güçlendirerek nasıl gösterdiğini değerlendirmektedir. Bu etkileşim, ilacın koagülasyon kaskadına müdahale etme yeteneğinin merkezinde yer alır. Araştırmalar, ilacın parçalanmamış (unfraksiyone) heparine kıyasla temel bir fark olan öngörülebilir emilimini ve kan dolaşımındaki konsantrasyonunu karakterize etmektedir.

---

Kombinasyon ve Uzatma Çalışmalarının Temel Alanları

Güncel çalışmalar, enoksaparinin uzatılmış süre profilaksisinde ve özellikle majör ortopedik cerrahi veya spesifik kardiyak durumlardan sonra antiplatelet tedavileriyle kombinasyon halinde kullanımını araştırmıştır. Bu çalışmalar, pıhtılaşmanın önlenmesi ile kanama riskini dengelemeye odaklanmaktadır.

Klinik Odak Alanı	Değerlendirilen Temel Araştırma Sorusu
Uzatılmış Profilaksi	Ameliyat sonrası 10 günden daha uzun süre enoksaparin kullanımının uzun dönemli sonuçları ve güvenliği etkileyip etkilemediği.
Akut Koroner Sendromlar (AKS)	Enoksaparinin oral antiplatelet ajanlarla (örneğin, aspirin ve klopidogrel) birlikte uygulanmasının olay oranları üzerindeki etkisi.

Güvenlik ve Tolerabilite

Klinik veriler, ilacın tüm hasta gruplarında güvenlik profilini, özellikle majör ve minör kanama olaylarına odaklanarak sürekli olarak değerlendirmektedir. Süregelen çalışmalar, değişen derecelerde böbrek yetmezliği olan hastalarda kullanımını incelemeye devam etmektedir.

Enoksaparin Sodyum Hakkında Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

S: Böbrek sorunları olan kişiler, Enoksaparin Sodyum kullanırken neden özel dikkat gerektirir?

Resmi belgeler, ciddi böbrek yetmezliğinin (böbrek fonksiyonunda önemli bir azalma) ilacın vücuttan atılımını yavaşlatabileceğini belirtir. Bu azalmış atılım, vücuttaki ilaç miktarının artmasına yol açarak kanama riskini yükseltebilir. Bu nedenle, doz ayarlamaları veya yakından takip gerekli olabilir.

S: Enoksaparin Sodyum'un 65 yaş ve üzeri yaşlılarda yan etki riski daha yüksek midir?

Yasal düzenleyici belgeler, yaşlı (geriatrik) popülasyonda Enoksaparin Sodyum kullanımının artmış kanama riski ile ilişkili olduğunu göstermektedir. Bu nedenle, bu yaş grubundaki hastalar genellikle daha sıkı takip altında tutulur.

S: Planlanan bir ameliyat veya tıbbi testten ne kadar önce Enoksaparin Sodyum genellikle durdurulmalıdır?

Büyük ameliyatlar, özellikle omurilik prosedürlerini içerenler için resmi tavsiyeler, ameliyat öncesi son dozun işlemden en az 24 saat önce uygulanmasını önermektedir. Bu özel zamanlama ayrımı kuralları, spinal hematom gibi ciddi komplikasyonların riskini azaltmak için gereklidir.

S: Enjeksiyon için her seferinde vücudun farklı bir tarafının kullanılması neden önerilir?

Düzenleyici kaynaklar, hastaların enjeksiyon bölgesini (örneğin, karın sol ve sağ tarafını değiştirerek) dönüşümlü olarak kullanmasını tavsiye eder. Bu uygulama, bölgesel cilt reaksiyonları riskini azaltmaya yardımcı olmak için açıklanmıştır.

S: Enoksaparin Sodyum karın dışındaki bölgelere de enjekte edilebilir mi?

Düzenleyici belgeler, ilacın tipik kullanım için karın duvarına derin deri altı (subkutan) enjeksiyon şeklinde yapılmasını belirtir. İlaç, kas içine (intramüsküler) uygulama için kesinlikle amaçlanmamıştır.

S: Enjeksiyon tekniği doğru olsa bile morluk oluşması normal midir?

Evet, düzenleyici belgeler, enjeksiyon bölgesindeki morarma (hematom) dahil olmak üzere bölgesel reaksiyonları, klinik kullanımda gözlemlenen Yaygın Reaksiyon olarak listelemektedir. Morarma, enjeksiyon tekniği doğru bir şekilde uygulansa bile ortaya çıkabilen Yaygın bir Reaksiyondur.

S: Enoksaparin Sodyum gerçek bir "kan sulandırıcı" mıdır, yoksa başka bir şey midir?

İlacın temel etkisi kanın pıhtılaşma sürecini yavaşlatmak olduğu için, antikoagülan ve antitrombotik ajan olarak sınıflandırılır. Gayri resmi olarak sıklıkla "kan sulandırıcı" olarak adlandırılsa da, teknik rolü pıhtılaşma faktörlerinin tam olarak çalışmasını önlemektir.

S: Enoksaparin Sodyum mevcut kan pıhtılarını çözer mi, yoksa sadece yenilerini mi önler?

Enoksaparin Sodyum'un mekanizmasına göre temel işlevi, kan pıhtılaşma sürecini yavaşlatmaktır. Mekanizması, yerleşmiş pıhtıları eritme eylemi yerine, yeni pıhtıların oluşumunu önlemeye veya mevcut olanların büyümesini durdurmaya odaklanmıştır.

S: Enjeksiyon neden bazen yanma veya batma hissine neden olur?

Düzenleyici özetler, enjeksiyon yerinde ağrı, tahriş veya yanmayı bilinen bölgesel bir reaksiyon olarak listelemektedir. Bu his, ilacın deri altına enjekte edilmesinin yaygın bir yan etkisidir.

S: Bilinç bulanıklığı veya sersemlik hissi Enoksaparin Sodyum'un bilinen bir yan etkisi midir?

Evet, düzenleyici belgelere dayalı advers olay listeleri, bilinç bulanıklığını yaygın bir yan etki ve sersemlik hissini ise daha az yaygın bir yan etki olarak sınıflandırmaktadır. Bu etkiler resmi güvenlik bilgilerinde belgelenmiştir.

S: Sürekli baş ağrısı yaygın veya beklenen bir yan etki olarak kabul edilir mi?

Baş ağrısı, düzenleyici belgelerde klinik kullanım sırasında gözlemlenen Yaygın Reaksiyon olarak listelenmiştir. Yaygın reaksiyonların resmi sınıflandırması, yan etkinin sürekli veya sürekli olmayan biçimi arasında ayrım yapmamaktadır.

S: Mide veya bağırsakları etkileyen bilinen yan etkiler nelerdir (örneğin, bulantı, ishal)?

Düzenleyici belgelere dayalı advers olay özetleri, bulantı ve ishali yaygın (%1 ila %10) advers reaksiyonlar olarak listelemektedir. Bu etkiler resmi güvenlik bilgilerinde belgelenmiştir.

S: Enoksaparin Sodyum protez kalp kapakçığı olan kişilerde sorunlara neden olabilir mi?

Düzenleyici uyarılar, ilacın mekanik protez kalp kapakçığı olan hamile kadınlarda pıhtı önleme açısından yeterince çalışılmadığını belirtmektedir. Pazarlama sonrası raporlarda, hamile olmayan hastalarda da kapak trombozu vakaları bildirilmiştir ve resmi bilgiler bunun dikkate alınmasını tavsiye etmektedir.

S: Enoksaparin Sodyum domuzdan elde edilen bileşenler içerir mi ve bu genel bir endişe midir?

Etkin madde domuz bağırsak mukozasından (domuz kaynağı) elde edilmiştir. Bu köken nedeniyle, resmi etiketleme, domuz ürünlerine karşı aşırı duyarlılığı Enoksaparin Sodyum kullanımı için bir kontrendikasyon olarak listelemektedir.

S: Enoksaparin Sodyum hamilelik sırasında kullanılabilir mi ve özel riskler var mıdır?

Resmi etiketleme, hastaların hamile olup olmadıklarını veya hamile kalmayı planlayıp planlamadıklarını doktorlarına bildirmelerini gerektirir. Hamilelik sırasında kullanım, belirli kriterler altında izin verilir ve genellikle dikkatli takip gerektirir.

S: Enoksaparin Sodyum'un emzirme sırasında kullanımına ilişkin resmi yönergeler nelerdir?

Resmi kaynaklar, ilacın büyük molekül ağırlığı nedeniyle, anne sütüne geçmesi veya ağız yoluyla emilmesi beklenmediği için bebeğe transfer edilmesinin beklenmediğini öne sürmektedir. Veriler, ilacın emzirme ile genellikle uyumlu olduğunu göstermektedir.

S: Bu ilacı kullanan önceden var olan karaciğer hastalığı olan hastalar için bilinen herhangi bir sorun var mıdır?

Ciddi hepatik yetmezliği (ciddi karaciğer hastalığı) olan hastalarda resmi uyarılar tavsiye edilir. Bunun nedeni, karaciğer hastalığının doğal olarak kanama riskini artırması ve ilacın bu riske eklenmesidir.

S: Enoksaparin Sodyum kullanırken yüksek BMI'ya (Vücut Kitle İndeksi) sahip kişiler için artan bir risk var mıdır?

Resmi kılavuzlar, obezitenin kan pıhtılarının tedavisi için uygun kiloya dayalı dozun belirlenmesinde dikkate alınması gereken bir faktör olduğunu belirtmektedir.

S: Önceden mide ülseri veya GI kanama öyküsü olan kişiler yine de Enoksaparin Sodyum alabilirler mi?

Resmi etiketleme, doğal olarak kanama riskini artıran koşullara sahip hastalarda dikkatli olmayı veya kısıtlamayı tavsiye eder. Bu, aktif ülserasyon ve gastrointestinal hastalık veya ülser öyküsü gibi durumları içerir.

S: Enoksaparin Sodyum çocuklarda veya bebeklerde kullanım için uygun mudur?

Düzenleyici belgeler, pediatrik hastalarda (çocuklar) güvenlilik ve etkinliğin henüz belirlenmediğini belirtmektedir.

S: "Köprü tedavisi" nedir ve Enoksaparin Sodyum bunun için neden kullanılır?

"Köprüleme" terimi, bir hastayı oral antikoagülasyona (örneğin, varfarin) geçirirken veya bu tedaviden çıkarırken aradaki boşluğu kapatmak için DMAH'ın kısa süreli kullanımı anlamına gelir. Bu, ilaçlar arasındaki geçiş sırasında pıhtılara karşı sürekli koruma sağlar.

S: Enoksaparin Sodyum yaygın kan veya laboratuvar testleriyle etkileşime girer mi?

Düzenleyici belgeler, DMAH'ın pıhtılaşma süresinin bir ölçüsü olan aktive parsiyel tromboplastin süresini (aPTT) artırdığını belirtmektedir. Ayrıca, ilacın aktivitesini izlemek için kullanılan test olan anti-Faktör Xa aktivite düzeyinden de bahsederler.

S: Enoksaparin Sodyum enjeksiyondan ne kadar sonra etkisini göstermeye başlar?

Resmi ürün bilgilerine göre, ilacın deri altı enjeksiyon yoluyla uygulanmasından yaklaşık 3 ila 5 saat sonra maksimum etki (veya zirve aktivitesi) meydana gelir.

S: Tek bir Enoksaparin Sodyum enjeksiyonunun etkisi vücutta genellikle ne kadar sürer?

İlacın eliminasyon yarı ömrü yaklaşık 4.5 saattir. Önemli antikoagülan aktivitenin, tek bir yaygın dozdan sonra tipik olarak yaklaşık 12 saat boyunca devam ettiği ölçülmektedir.

S: Bazı insanlar Enoksaparin Sodyum'u neden günde bir kez, bazıları ise günde iki kez alır?

Sıklık, resmi belgelerde belirtilen tedavi hedefine bağlıdır: Günde bir kez tipik olarak profilaksi (önleme) için kullanılır. Günde iki kez (her 12 saatte bir) ise genellikle mevcut kan pıhtılarının tedavisi veya daha karmaşık durumlar için kullanılır.

S: Enoksaparin Sodyum, hastaneden taburcu olduktan sonra neden kısa bir süre daha devam ettirilir?

Taburculuk sonrası devam eden kullanım, kalça veya diz protezi gibi büyük ortopedik cerrahiler gibi durumlar için profilaksiyi (önlemeyi) uzatmak amacıyla bazen reçete edilir. Bu, ameliyat sonrası kan pıhtısı riskini daha da azaltmak için yapılır.

S: Enoksaparin Sodyum'un kanama riski, standart Parçalanmamış Heparinden daha az mıdır?

Resmi iletişimde atıfta bulunulan karşılaştırmalı çalışmalar, bazı spesifik hasta popülasyonlarında, bu DMAH'ın Parçalanmamış Heparin (UFH) ile karşılaştırıldığında benzer etkinlik ve kanama oranları ile ilişkili olduğunu göstermektedir.

S: Şiddetli, kısıtlı hareketliliği olan hastalarda Enoksaparin Sodyum kullanımını destekleyen araştırma kanıtı var mıdır?

Evet, düzenleyici belgeler, ilacı akut bir hastalık sırasında hareketliliği ciddi şekilde kısıtlanmış tıbbi hastalarda özellikle kan pıhtılarının önlenmesi (DVT profilaksisi) için değerlendiren klinik çalışmaları belirtmektedir.

Enoxaparin Sodyum Nasıl Saklanır ve İmha Edilir?

• Saklama Sıcaklığı: Enoxaparin Sodyum enjeksiyonu, genellikle 20 C ile 25 C (68 F ile 77 F) arasında kontrollü oda sıcaklığında saklanmalıdır. Kısa süreli sıcaklık değişimlerine 15 C ile 30 C (59 F ile 86 F) arasında izin verilir.
• Kullanım ve Koruma: İlaç, donmaya, aşırı ısıya ve ışıktan korunmalıdır. Dondurmayınız. Kullanmadan önce çözelti gözle kontrol edilmelidir; berrak, renksiz veya soluk sarı olmalıdır. Rengi değişmişse veya içinde parçacıklar varsa ürün kullanılmamalıdır.
• Çoklu Doz Flakon Stabilitesi: Çoklu doz flakonları için, flakonun ilk kullanıldığı tarihten itibaren 28 gün sonra kullanılmayan kısmı atılmalıdır.
• İmha: Bu ilaç çocukların erişemeyeceği bir yerde saklanmalıdır. Kullanılmış iğne ve şırıngalar, derhal özel olarak belirlenmiş, delinmeye dirençli kesici alet imha kaplarına atılmalıdır. İmha kabı ve süresi dolmuş veya kullanılmayan ilaçlar, yerel topluluk ve düzenleyici kurallara uygun olarak imha edilmelidir. Kesici aletler veya ilaçlar ev çöpüne atılmamalı veya tuvalete dökülmemelidir.