Takviye ansiklopedisi

Vitamin K

K vitamini, besinlerle alınan ve takviyelerde de bulunan, yağda çözünen bir bileşikler grubudur.

Takviye seçmeden önce sonuçları yeniden kontrol edin ve kaynakları inceleyin.

Ana sonuç

Ne sağlayabilir

  • MK-7 formundaki K2 takviyesi, dizi düzleştiren kasların egzersiz sonrası gücünü geri kazanmasına plasebodan daha fazla yardımcı olmadı. Bu sonuç, sağlıklı genç ve yaşlı yetişkinlerde günde 240 µg'ın 12 hafta kullanımına aittir.
  • Aynı araştırmada takviye, plaseboya kıyasla egzersiz sonrası kas ağrısını da azaltmadı.

[1]

Neler incelendi

  • Bir çalışmada, dizi düzleştiren kasların kuvvet egzersizinden sonra gücünü nasıl geri kazandığı incelendi.
  • Aynı katılımcılarda egzersizden sonraki 72 saat boyunca kas ağrısı ölçüldü.

[1]

Hangi formlar ele alındı

  • K vitamini, K1'i yani fillokinonu ve MK-4 ile MK-7 dahil K2 formlarını kapsar.
  • Toparlanma çalışmasında günde 240 µg MK-7 kullanıldı; bu çalışmanın sonuçları yalnızca incelenen form ve kullanım düzenine aittir.

[1] [2]

Besinlerden nasıl alınır

  • Yapraklı sebzeler besinlerle K1 alımına katkı sağlar: örneğin 30 g ağırlığında bir ölçü kabı (cup) çiğ ıspanak yaklaşık 145 µg içerir. Varfarin kullanırken önemli olan yeşillikleri çıkarmak değil, alışılmış K vitamini alımını sabit tutmaktır.
  • K2 formları başka besinlerde bulunur: natto MK-7, çedar peyniri ise MK-4 içerir. K vitamini kaynağı seçerken besinde hangi formun bulunduğunu dikkate alın.

[1] [2] [3]

Etkiler ve incelenen sorular

1–4 kesinlik ölçeği nasıl okunur

Kesinlik her sonuç için ayrı değerlendirilir. 1 çok düşük, 2 düşük, 3 orta, 4 yüksek kesinlik anlamına gelir.

Hedef veya soruSonuçGüvenAraştırmalarİncelenen grupTemel kaynaklar
Diz ekstansörlerinin güç toparlanması71 katılımcıda 12 hafta boyunca günde 240 µg MK-7 kullanımı, plaseboya kıyasla egzersiz sonrasında diz ekstansörlerinin gücünün geri kazanılmasında ek yarar sağlamadı.Kuvvet egzersizi sonrasında diz ekstansörlerinin güç toparlanması için takviye ile zaman arasında etkileşim saptanmadı; makale metninde gruplar arasındaki farkın tam değeri ve güven aralığı verilmemiştir.
3/4 Orta18–40 yaş ve 65 yaş ve üzeri sağlıklı yetişkinler için sınırlı bir sonuca ilişkin güven orta düzeydedir: Bir RCT’de, selüloz ile karşılaştırıldığında 12 hafta boyunca günde 240 mikrogram MK-7 sonrasında egzersiz sonrası kuvvetin toparlanmasında takviye × zaman etkileşimi saptanmamıştır. Küçük örneklem ve kuvvette beklenenden daha az azalma kesinliği sınırlar; bu, etkinin olmadığını veya eşdeğerliği kanıtlamaz.
11 çalışmaThe effects of vitamin K2 on recovery from muscle damaging resistance exercise in young and older adults – The TAKEOVER randomised controlled trial ↗Çalışmayı tamamlayan 71 sağlıklı yetişkin: 18–40 yaşlarında 35 kişi ve 65 yaş ve üzerinde 36 kişi
  1. The effects of vitamin K2 on recovery from muscle damaging resistance exercise in young and older adults – The TAKEOVER randomised controlled trial ↗
Egzersiz sonrası kas ağrısı71 katılımcıda 12 hafta boyunca günde 240 µg MK-7 kullanımı, plaseboya kıyasla egzersiz sonrası kas ağrısında ek azalma sağlamadı.Kuvvet egzersizi sonrasında kas ağrısı için takviye ile zaman arasında etkileşim saptanmadı; makale metninde gruplar arasındaki farkın tam değeri ve güven aralığı verilmemiştir.
3/4 Orta18–40 yaş ve 65 yaş ve üzeri sağlıklı yetişkinler için sınırlı bir sonuca ilişkin güven orta düzeydedir: Bir RCT’de, selüloz ile karşılaştırıldığında 12 hafta boyunca günde 240 mikrogram MK-7 sonrasında egzersiz sonrası kas ağrısında takviye × zaman etkileşimi saptanmamıştır. Makale ayrıca MK-7 grubunda daha az ağrı ile ilişkili bir grup ana etkisi bildirmektedir; ancak bu, tedavinin yol açtığı bir değişikliği ortaya koymaz. Küçük örneklem ve karşılaştırmalı büyüklüğe ilişkin belirsizlik kesinliği sınırlar. Eşdeğerlik kanıtlanmamıştır.
11 çalışmaThe effects of vitamin K2 on recovery from muscle damaging resistance exercise in young and older adults – The TAKEOVER randomised controlled trial ↗Çalışmayı tamamlayan 71 sağlıklı yetişkin: 18–40 yaşlarında 35 kişi ve 65 yaş ve üzerinde 36 kişi
  1. The effects of vitamin K2 on recovery from muscle damaging resistance exercise in young and older adults – The TAKEOVER randomised controlled trial ↗

Sayı belirtilen kaynağa aittir. Örtüşen çalışmalar ve aynı çalışmanın sonuçları toplanmaz.

Günlük gereksinim ve üst alım sınırları

Alım ve incelenen kullanım düzenleri
BağlamBilgiler
Alım referans değerleriABD'de yetişkinler için yeterli alım (AI), besinler ve takviyeler toplamından erkeklerde 120 µg/gün, kadınlarda 90 µg/gündür. AI, ilave tablet dozu değildir; emilim bozukluğunda gereksinim ayrıca değerlendirilir.
Alım referans değerleriABD'de besinler ve takviyeler toplamından yeterli alım: 0–6 ay — 2 µg/gün; 7–12 ay — 2,5 µg/gün; 1–3 yaş — 30 µg/gün; 4–8 yaş — 55 µg/gün; 9–13 yaş — 60 µg/gün; 14–18 yaş — bu yaştaki gebelik ve emzirme dahil 75 µg/gün; 19 yaş ve üzerinde erkeklerde 120 µg/gün, kadınlarda 90 µg/gün, gebelik ve emzirmede 90 µg/gün. Bu AI değerleri belirlenmiş bir RDA'ya değil, sağlıklı gruplardaki alıma dayanır; bebeklerde doğumda K vitaminiyle yapılan koruma dikkate alınır.

Vitamin K: Health Professional Fact Sheet ↗

Formlar

K vitamini, K1'i (fillokinon) ve MK-4 ile MK-7 dahil K2 formlarını kapsar. Miligram MK-4 ile mikrogram MK-7 ve bunların çalışma sonuçları birbirinin yerine kullanılamaz.

Hedefe göre rehber

Diz ekstansörlerinin güç toparlanması3/4 OrtaDevamını okuDaralt
Güven
3/4 Orta18–40 yaş ve 65 yaş ve üzeri sağlıklı yetişkinler için sınırlı bir sonuca ilişkin güven orta düzeydedir: Bir RCT’de, selüloz ile karşılaştırıldığında 12 hafta boyunca günde 240 mikrogram MK-7 sonrasında egzersiz sonrası kuvvetin toparlanmasında takviye × zaman etkileşimi saptanmamıştır. Küçük örneklem ve kuvvette beklenenden daha az azalma kesinliği sınırlar; bu, etkinin olmadığını veya eşdeğerliği kanıtlamaz.

71 katılımcıda 12 hafta boyunca günde 240 µg MK-7 kullanımı, plaseboya kıyasla egzersiz sonrasında diz ekstansörlerinin gücünün geri kazanılmasında ek yarar sağlamadı.

Çalışma sonuçları. 71 katılımcıda 12 hafta boyunca günde 240 µg MK-7 kullanımı, plaseboya kıyasla egzersiz sonrasında diz ekstansörlerinin gücünün geri kazanılmasında ek yarar sağlamadı.

İncelenen kullanımGünde 240 µg MK-7Ağızdan alınan MK-7 (K2VITAL DELTA) tableti, K2 vitamini
Süre ve grup12 hafta kullanım; toparlanma egzersizden 0, 3, 24, 48 ve 72 saat sonra ölçüldüÇalışmayı tamamlayan 71 sağlıklı yetişkin: 18–40 yaşlarında 35 kişi ve 65 yaş ve üzerinde 36 kişi

Eşleştirilmiş selüloz tabletiyle karşılaştırma

Egzersiz sonrası kas ağrısı3/4 OrtaDevamını okuDaralt
Güven
3/4 Orta18–40 yaş ve 65 yaş ve üzeri sağlıklı yetişkinler için sınırlı bir sonuca ilişkin güven orta düzeydedir: Bir RCT’de, selüloz ile karşılaştırıldığında 12 hafta boyunca günde 240 mikrogram MK-7 sonrasında egzersiz sonrası kas ağrısında takviye × zaman etkileşimi saptanmamıştır. Makale ayrıca MK-7 grubunda daha az ağrı ile ilişkili bir grup ana etkisi bildirmektedir; ancak bu, tedavinin yol açtığı bir değişikliği ortaya koymaz. Küçük örneklem ve karşılaştırmalı büyüklüğe ilişkin belirsizlik kesinliği sınırlar. Eşdeğerlik kanıtlanmamıştır.

71 katılımcıda 12 hafta boyunca günde 240 µg MK-7 kullanımı, plaseboya kıyasla egzersiz sonrası kas ağrısında ek azalma sağlamadı.

Çalışma sonuçları. 71 katılımcıda 12 hafta boyunca günde 240 µg MK-7 kullanımı, plaseboya kıyasla egzersiz sonrası kas ağrısında ek azalma sağlamadı.

İncelenen kullanımGünde 240 µg MK-7Ağızdan alınan MK-7 (K2VITAL DELTA) tableti, K2 vitamini
Süre ve grup12 hafta kullanım; toparlanma egzersizden 0, 3, 24, 48 ve 72 saat sonra ölçüldüÇalışmayı tamamlayan 71 sağlıklı yetişkin: 18–40 yaşlarında 35 kişi ve 65 yaş ve üzerinde 36 kişi

Eşleştirilmiş selüloz tabletiyle karşılaştırma

Güvenlik ve sınırlamalar

K vitamini için ABD'de üst alım sınırı (UL), zarara ilişkin verilerin yetersizliği nedeniyle belirlenmemiştir; bu, her dozun güvenli olduğunu kanıtlamaz ve ilaç etkileşimlerini ortadan kaldırmaz. Yenidoğanlara K vitamini enjeksiyonları ve doğrulanmış eksikliğin giderilmesi farklı amaçlardır; bunların sonuçları, K vitamini durumu yeterli yetişkinlerde reçetesiz satılan ağızdan alınan takviyenin yararı olarak sunulamaz. Asenokumarol kullanan gönüllülerle yapılan araştırmada, günde yalnızca 10 µg MK‑7 bile bazı katılımcılarda klinik açıdan anlamlı INR düşüşüyle birlikte görüldü. INR, bu tür antikoagülanlarla tedavinin izlendiği kan testi göstergesidir.

Vitamin K: Health Professional Fact Sheet ↗ · Effect of low-dose supplements of menaquinone-7 (vitamin K2) on the stability of oral anticoagulant treatment: dose–response relationship in healthy volunteers ↗

Etkileşimler

BirlikteEtkiÖneriKaynak
Varfarin ve diğer K vitamini antagonistleri (asenokumarol dahil)Besin ve takviyelerden K vitamini alımındaki ani değişiklikler, pıhtılaşmayı önleyici etkiyi ve INR'yi değiştirebilir.Alışılmış K vitamini alımınızı sabit tutun; beslenme veya takviye değişikliklerini hekimle ve INR takibiyle planlayın. Yeşillikleri çıkarmanız gerekmez.Vitamin K: Health Professional Fact Sheet ↗
OrlistatK vitamini emilimini azaltabilir; varfarinle birlikte kullanımda protrombin zamanında anlamlı artış olabilir.K vitamini içeren bir multivitamini hekimle görüşün; varfarin kullanıyorsanız takviyeyi ve tedavi takibini hekimle planlayın.Vitamin K: Health Professional Fact Sheet ↗
Antibiyotikler, örneğin sefoperazonBağırsak bakterilerinin K vitamini üretimini azaltabilir; bazı sefalosporinler ayrıca K vitamininin etkisini de baskılayabilir.Uzun süreli kullanımda, özellikle besinlerle K vitamini alımı düşükse, yeterlilik durumunu hekimle görüşün.Vitamin K: Health Professional Fact Sheet ↗
Kolestiramin ve kolestipolK vitamini emilimini azaltabilir; klinik önemi belirsizdir.Uzun süreli kullanımda K vitamini durumunun takibini hekimle görüşün.Vitamin K: Health Professional Fact Sheet ↗

Besin kaynakları

Besinlerde K vitamininin farklı formları bulunur: yapraklı sebzeler K1, çedar peyniri MK-4, natto ise MK-7 sağlar.

Yapraklı sebzeler — K1

Ispanak, kale ve karalahana fillokinon (K1) içerir.

Vitamin K: Health Professional Fact Sheet ↗

Sebze ve meyveler — K1

Brokoli, Brüksel lahanası ve yaban mersini ile incir dahil bazı meyveler K1 sağlar.

Vitamin K: Health Professional Fact Sheet ↗

Bitkisel yağlar — K1

Soya ve zeytinyağı K1 içerir.

Vitamin K: Health Professional Fact Sheet ↗

Fermente besinler — K2

Fermente soyadan yapılan natto MK‑7 içerir; bazı peynirler de menakinon içerir. Bileşimleri ürüne ve fermantasyona bağlıdır.

Vitamin K: Health Professional Fact Sheet ↗

Hayvansal besinler — K2

Et, süt ürünleri ve yumurta, MK‑4 dahil menakinonlar içerebilir; farklı formların değerleri birbirinin yerine kullanılamaz.

Vitamin K: Health Professional Fact Sheet ↗

Besin bileşimi

BesinGrupMiktarPorsiyonKaloriKaynaklar
IspanakÇiğYapraklı sebzeler482.9 µg K1 vitamini / 100 g30 g · 144.87 µg K1 vitamini · 6.9 kcal1 ölçü kabı (cup), 30 g; USDA'nın özgün ölçüsü.23 kcal / 100 gUSDA National Nutrient Database for Standard Reference, Release 28 (2015) — Food Group 11 ↗
BrokoliHaşlanmış, tuzsuz, suyu süzülmüşSebzeler141.1 µg K1 vitamini / 100 g78 g · 110.058 µg K1 vitamini · 27.3 kcal½ ölçü kabı (cup) doğranmış brokoli, 78 g; USDA'nın özgün ölçüsü.35 kcal / 100 gUSDA National Nutrient Database for Standard Reference, Release 28 (2015) — Food Group 11 ↗
Kale (kıvırcık yapraklı lahana)ÇiğYapraklı sebzeler704.8 µg K1 vitamini / 100 g16 g · 112.768 µg K1 vitamini · 7.84 kcalBastırılmadan doldurulmuş 1 ölçü kabı (cup) doğranmış yaprak, 16 g; USDA'nın özgün ölçüsü.49 kcal / 100 gUSDA National Nutrient Database for Standard Reference, Release 28 (2015) — Food Group 11 ↗
Karalahana (collards)Dondurulmuş, doğranmış, haşlanmış, tuzsuz, suyu süzülmüşYapraklı sebzeler623.2 µg K1 vitamini / 100 g170 g · 1059.44 µg K1 vitamini · 61.2 kcal1 ölçü kabı (cup), 170 g; USDA'nın özgün ölçüsü.36 kcal / 100 gUSDA National Nutrient Database for Standard Reference, Release 28 (2015) — Food Group 11 ↗
Brüksel lahanasıHaşlanmış, tuzsuz, suyu süzülmüşSebzeler140.3 µg K1 vitamini / 100 g78 g · 109.434 µg K1 vitamini · 28.08 kcal½ ölçü kabı (cup), 78 g; USDA'nın özgün ölçüsü.36 kcal / 100 gUSDA National Nutrient Database for Standard Reference, Release 28 (2015) — Food Group 11 ↗
Soya yağıSalata veya yemeklik yağBitkisel yağlar183.9 µg K1 vitamini / 100 g13.6 g · 25.0104 µg K1 vitamini · 120.224 kcal1 yemek kaşığı, 13,6 g; USDA'nın özgün ölçüsü.884 kcal / 100 gUSDA National Nutrient Database for Standard Reference, Release 28 (2015) — Food Group 04 ↗
ZeytinyağıSalata veya yemeklik yağBitkisel yağlar60.2 µg K1 vitamini / 100 g13.5 g · 8.127 µg K1 vitamini · 119.34 kcal1 yemek kaşığı, 13,5 g; USDA'nın özgün ölçüsü.884 kcal / 100 gUSDA National Nutrient Database for Standard Reference, Release 28 (2015) — Food Group 04 ↗
Çedar peyniriKüp doğranmış peynirSüt ürünleri8.6 µg K2 vitamini (MK-4) / 100 g132 g · 11.352 µg K2 vitamini (MK-4) · 533.28 kcal1 ölçü kabı (cup) küp, 132 g; USDA'nın özgün ölçüsü.404 kcal / 100 gUSDA National Nutrient Database for Standard Reference, Release 28 (2015) — Food Group 01 ↗

Araştırmalar

YayınNe incelendiKatılımcılarForm ve dozSonuç
The effects of vitamin K2 on recovery from muscle damaging resistance exercise in young and older adults – The TAKEOVER randomised controlled trial ↗Çift kör randomize kontrollü çalışmaDiz ekstansörlerinin güç toparlanması: Diz ekstansörlerinin güç toparlanması Egzersiz sonrası kas ağrısı: Egzersiz sonrası kas ağrısıDiz ekstansörlerinin güç toparlanması: Çalışmayı tamamlayan 71 sağlıklı yetişkin: 18–40 yaşlarında 35 kişi ve 65 yaş ve üzerinde 36 kişi Egzersiz sonrası kas ağrısı: Çalışmayı tamamlayan 71 sağlıklı yetişkin: 18–40 yaşlarında 35 kişi ve 65 yaş ve üzerinde 36 kişiDiz ekstansörlerinin güç toparlanması: Ağızdan alınan MK-7 (K2VITAL DELTA) tableti, K2 vitamini; Günde 240 µg MK-7; 12 hafta kullanım; toparlanma egzersizden 0, 3, 24, 48 ve 72 saat sonra ölçüldü; karşılaştırma: Eşleştirilmiş selüloz tableti Egzersiz sonrası kas ağrısı: Ağızdan alınan MK-7 (K2VITAL DELTA) tableti, K2 vitamini; Günde 240 µg MK-7; 12 hafta kullanım; toparlanma egzersizden 0, 3, 24, 48 ve 72 saat sonra ölçüldü; karşılaştırma: Eşleştirilmiş selüloz tabletiDiz ekstansörlerinin güç toparlanması: 71 katılımcıda 12 hafta boyunca günde 240 µg MK-7 kullanımı, plaseboya kıyasla egzersiz sonrasında diz ekstansörlerinin gücünün geri kazanılmasında ek yarar sağlamadı. Egzersiz sonrası kas ağrısı: 71 katılımcıda 12 hafta boyunca günde 240 µg MK-7 kullanımı, plaseboya kıyasla egzersiz sonrası kas ağrısında ek azalma sağlamadı.