Besin, güneş ve takviyelerden D vitamini

Besin ve takviyelerden D vitamini nasıl hesaba katılır, güneşte oluşumunu neler etkiler ve doz unutulursa ne yapılır.

Önemli noktalar

  • Besin ve takviyelerden D vitaminini aynı birimlerle toplayın. Güneşin katkısı güvenilir biçimde sabit bir IU miktarına çevrilemez. [1] Kanıtları gör 1
  • Başlangıç düzeyi düşük yetişkinlerde günlük ve haftalık D3, derlemede belirlenen kan düzeyine ulaşan kişi sayısı bakımından birbirine açık üstünlük göstermedi. Özellikle büyük tek doz söz konusuysa uygun rejimi doktorla görüşün. [2] Kanıtları gör 1

Pratik rehber

Lütfen sonuçları yeniden kontrol edin ve takviye seçerken kendi durumunuzu göz önünde bulundurun.

Besinler, takviyeler ve güneş D vitamini durumunu farklı şekillerde etkiler. Ambalaj, besinlerdeki ve takviyelerdeki miktarı değerlendirmeye yardımcı olur.

Kaynaklar ve alım düzeni

Bu sonuçların gerekçesi

D vitamini kaynakları

Mevsim, günün saati ve bulutluluk deride D vitamini oluşumunu etkiler. Camdan geçen güneş ışığı bunu oluşturmaz. Güneşten korunmanın yerine kasıtlı UV maruziyetini koymayın. [1]

Vejetaryen beslenmede zenginleştirilmiş bitkisel içecekler ve özellikle ultraviyole ile işlem görmüş mantarlar kaynak olabilir. Yumurta ve süt ürünleri tüketiyorsanız yumurta sarısını ve zenginleştirilmiş sütü de hesaba katın. İçeriği ambalajdan kontrol edin. [1]

Besin ve takviyelerden alınan miktarlar aynı birimlerle toplanabilir; güneşten sentez 25(OH)D düzeyini ayrıca etkiler, ancak güvenilir biçimde sabit bir IU sayısına çevrilemez.

ParametreVeri
SonuçBesin ve takviyelerden alınan miktarlar aynı birimlerle toplanabilir; güneşten sentez 25(OH)D düzeyini ayrıca etkiler, ancak güvenilir biçimde sabit bir IU sayısına çevrilemez.
KatılımcılarD vitaminini besin, takviye ve güneşe maruz kalma yoluyla alan kişiler
Biçimbesinlerden D, D takviyeleri ve deride D3 sentezi
DozBesin ve takviyelerden toplam alım µg veya IU olarak toplanır
Dozun temeligünlük; güneş kaynaklı sentez sabit doza çevrilmez
KarşılaştırmaUygulanamaz: tanımlayıcı bir olgu veya kuruluş tavsiyesidir, çalışmada grupların karşılaştırılması değildir.
SüreUygulanamaz: kaynak sabit süreli bir gözlem değil, bir olgu veya normu açıklamaktadır.
KesinlikTanımlayıcı olgu, resmî tavsiye veya kuralın özeti; ölçekle etkililik değerlendirmesi uygulanmaz.
Kanıt kapsamıAdı verilen kaynak sayısı: 1
Kaynaklar[1]

Mevsim, günün saati, bulutluluk ve diğer koşullar deride D vitamini sentezini etkiler; camdan geçen güneş ışığı bunu oluşturmaz. Güneşten korunmanın yerine kasıtlı UV maruziyetini koymayın.

ParametreVeri
SonuçMevsim, günün saati, bulutluluk ve diğer koşullar deride D vitamini sentezini etkiler; camdan geçen güneş ışığı bunu oluşturmaz. Güneşten korunmanın yerine kasıtlı UV maruziyetini koymayın.
KatılımcılarDerisi güneşe maruz kalan kişiler
Biçimderide sentezlenen D3 vitamini
DozSabit bir güneş maruziyeti dozu belirtilmemiştir
Dozun temeliUV maruziyeti koşulları; takviye dozu değil
KarşılaştırmaUygulanamaz: tanımlayıcı bir olgu veya kuruluş tavsiyesidir, çalışmada grupların karşılaştırılması değildir.
SüreUygulanamaz: kaynak sabit süreli bir gözlem değil, bir olgu veya normu açıklamaktadır.
KesinlikTanımlayıcı olgu, resmî tavsiye veya kuralın özeti; ölçekle etkililik değerlendirmesi uygulanmaz.
Kanıt kapsamıAdı verilen kaynak sayısı: 1
Kaynaklar[1]

Vejetaryen beslenme kaynakları zenginleştirilmiş bitkisel içecekler ve özellikle UV ile işlem görmüş mantarları içerir; yumurta ve süt tüketiliyorsa yumurta sarısı ve zenginleştirilmiş süt de uygundur. İçeriği ambalajdan kontrol edin.

ParametreVeri
SonuçVejetaryen beslenme kaynakları zenginleştirilmiş bitkisel içecekler ve özellikle UV ile işlem görmüş mantarları içerir; yumurta ve süt tüketiliyorsa yumurta sarısı ve zenginleştirilmiş süt de uygundur. İçeriği ambalajdan kontrol edin.
KatılımcılarVejetaryenler; yumurta ve süt yalnızca beslenmeye dahil edildiklerinde
Biçimmantarlardaki besinsel D2; zenginleştirilmiş içecek ve sütteki D vitamini; yumurta sarısındaki D3
DozMiktar ürüne ve porsiyona bağlıdır
Dozun temeliporsiyon başına besin; etiketi kontrol edin
KarşılaştırmaUygulanamaz: tanımlayıcı bir olgu veya kuruluş tavsiyesidir, çalışmada grupların karşılaştırılması değildir.
SüreUygulanamaz: kaynak sabit süreli bir gözlem değil, bir olgu veya normu açıklamaktadır.
KesinlikTanımlayıcı olgu, resmî tavsiye veya kuralın özeti; ölçekle etkililik değerlendirmesi uygulanmaz.
Kanıt kapsamıAdı verilen kaynak sayısı: 1
Kaynaklar[1]

Bağırsaktaki yağ D vitamini emilimini destekler, ancak onsuz da bir miktar emilir.

ParametreVeri
SonuçBağırsaktaki yağ D vitamini emilimini destekler, ancak onsuz da bir miktar emilir.
KatılımcılarBağırsakta D vitamini emilimi olan kişiler
Biçimağızdan D vitamini; mekanistik kaynakta belirli biçim ve doz belirtilmemiştir
DozGenel açıklama için doz belirtilmemiştir
Dozun temelibağırsakta yağ bulunması
KarşılaştırmaUygulanamaz: tanımlayıcı bir olgu veya kuruluş tavsiyesidir, çalışmada grupların karşılaştırılması değildir.
SüreUygulanamaz: kaynak sabit süreli bir gözlem değil, bir olgu veya normu açıklamaktadır.
KesinlikTanımlayıcı olgu, resmî tavsiye veya kuralın özeti; ölçekle etkililik değerlendirmesi uygulanmaz.
Kanıt kapsamıAdı verilen kaynak sayısı: 2
Kaynaklar[1] [3]

19–55 yaşlarında 88 sağlıklı yetişkinde yapılan randomize çapraz çalışmada, yağlı çözeltide tek seferlik 50.000 IU D3 alımından sonraki 3. günde 25(OH)D3 konsantrasyonu hem açken hem yağlı kahvaltıyla 25,1 ng/ml idi; 3–30. günlerdeki ölçüm noktalarında anlamlı fark bulunmadı.

ParametreVeri
Sonuç3. gün: 25,1 ± 4,3 karşı 25,1 ± 4,9 ng/ml; 3–30. günlerdeki noktalarda anlamlı fark bulunmadı
Katılımcılar19–55 yaşlarında 88 sağlıklı gönüllü, başlangıç 25(OH)D3 10–20 ng/ml
Biçimyağlı D-CURE çözeltisinde tamamen çözünmüş ağızdan D3
Dozher dönemde bir kez 50.000 IU (1250 µg)
Dozun temeliher biri 25.000 IU olan iki ampul; iki dönemin her biri için ayrı doz
Karşılaştırmaaçlık karşısında 52,7 g yağ içeren kahvaltı, çapraz
Süreher dönemin 3, 5, 7, 14, 30 ve 60. günlerinde ölçüm
Kesinlikdüşük: belirli bir yüksek dozlu çözeltiyle yapılmış tek açık biyobelirteç çalışması; olağan dozlara ve diğer biçimlere uygulanabilirlik sınırlı; anlamlı fark bulunmaması eşdeğerliği kanıtlamaz
Kanıt kapsamıAdı verilen kaynak sayısı: 1
Kaynaklar[3]

Başlangıç 25(OH)D düzeyi düşük yetişkinlerdeki sekiz çalışmanın derlemesinde, kan testi eşiğine ulaşma açısından günlük ve haftalık D3 arasında önemli istatistiksel fark bulunmadı. Olası etki aralığı geniş, dozlar ve gruplar farklıydı; bu nedenle rejimlerin eşdeğerliği ve aynı klinik yarar kanıtlanmadı. Özellikle büyük tek dozlar olmak üzere rejim bireysel belirlenir.

ParametreVeri
Sonuçserum 25(OH)D >30 ng/ml olanların oranı; OR 1,5; %95 GA 0,3–6,9; p=0,6; I²=85,3%; sayısal olarak haftalık rejim lehine; istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmadı; eşdeğerlik ve aşağı olmama gösterilmedi: yazarlar küçük örneklem nedeniyle planlanan aşağı olmama testini olağan meta-analizle değiştirdi. 30 ng/ml eşiği derlemenin sonlanımıdır, herkes için evrensel hedef değildir.
KatılımcılarBaşlangıç 25(OH)D <30 ng/ml olan 542 yetişkin; 280 sağlıklı, 40 tip 2 diyabetli, 109 uzun süreli bakım kurumu sakini, kalça kırığı ameliyatı geçirmiş 33 kadın, 90 ayaktan klinik hastası
Biçimağızdan kolekalsiferol D3, bazı çalışmalarda kalsiyumla birlikte
Dozderlemenin tablo 1’ine göre haftalık 4200–60000 IU; günlük 600–10000 IU; çalışmalara göre belirli rejimler ve haftalık toplamlar study_regimens içinde verilmiştir
Dozun temelitek haftalık doz ile günlük doz karşılaştırması; 7 günlük dozlar tüm deneylerde aynı değildi; dönem boyunca fiilen biriken doz yalnızca gözlem süresinden çıkarılamaz
Karşılaştırmadahil edilen sekiz RCT’de günlük D3 ile haftalık D3
Süre56–120 gün gözlem; bir çalışmada 56 ve 98 günlük süreler karşılaştırıldı
Kesinlikçok düşük: 8 RCT’nin 4’ünde yüksek yanlılık riski, diğerlerinde bazı kaygılar; yüksek heterojenlik I² %85,3, geniş güven aralığı, farklı birikmiş dozlar ve süreler; oranlar bazen ortalama ve SD’den hesaplandı; biyobelirteç klinik yarara eşdeğer değildir.
Kanıt kapsamı8
ÇalışmalarTakács 2016; Chel 2007; Ish-Shalom 2008; Khawaja 2016; Hamedooni-Asl 2020; Habiba 2023; Singh 2019; Fassio 2020
Kaynaklar[2]

Günlük veya haftalık kolekalsiferol (D3) dozunuzu unuttuysanız NHS, hatırladığınızda almanızı önerir; ancak sonraki dozun zamanı neredeyse gelmişse unutulan doz atlanır. Aynı anda iki doz veya telafi için ek doz alınmamalıdır; reçete edilen düzende değişikliği doktor veya eczacıyla görüşün.

ParametreVeri
SonuçGünlük veya haftalık kolekalsiferol (D3) dozunuzu unuttuysanız NHS, hatırladığınızda almanızı önerir; ancak sonraki dozun zamanı neredeyse gelmişse unutulan doz atlanır. Aynı anda iki doz veya telafi için ek doz alınmamalıdır; reçete edilen düzende değişikliği doktor veya eczacıyla görüşün.
KatılımcılarGünlük veya haftalık kolekalsiferol alanlar
Biçimağızdan kolekalsiferol D3
DozKendi düzenine göre doz
Dozun temeliunutulan doz; çift doz almayın
KarşılaştırmaUygulanamaz: tanımlayıcı bir olgu veya kuruluş tavsiyesidir, çalışmada grupların karşılaştırılması değildir.
SüreUygulanamaz: kaynak sabit süreli bir gözlem değil, bir olgu veya normu açıklamaktadır.
KesinlikTanımlayıcı olgu, resmî tavsiye veya kuralın özeti; ölçekle etkililik değerlendirmesi uygulanmaz.
Kanıt kapsamıAdı verilen kaynak sayısı: 1
Kaynaklar[4]

FNB, 51–70 yaşındaki kişiler için toplam alım RDA değerini 15 µg (600 IU)/gün olarak belirtir.

ParametreVeri
SonuçFNB, 51–70 yaşındaki kişiler için toplam alım RDA değerini 15 µg (600 IU)/gün olarak belirtir.
Katılımcılar51–70 yaşındaki kişiler
Biçimbesin ve takviyelerden D vitamini
Dozgünlük RDA 15 µg (600 IU)
Dozun temelien az güneş maruziyetinde günlük toplam alım
KarşılaştırmaUygulanamaz: tanımlayıcı bir olgu veya kuruluş tavsiyesidir, çalışmada grupların karşılaştırılması değildir.
SüreUygulanamaz: kaynak sabit süreli bir gözlem değil, bir olgu veya normu açıklamaktadır.
KesinlikTanımlayıcı olgu, resmî tavsiye veya kuralın özeti; ölçekle etkililik değerlendirmesi uygulanmaz.
Kanıt kapsamıAdı verilen kaynak sayısı: 1
Kaynaklar[1]

FNB, 70 yaş üstü kişiler için toplam alım RDA değerini 20 µg (800 IU)/gün olarak belirtir.

ParametreVeri
SonuçFNB, 70 yaş üstü kişiler için toplam alım RDA değerini 20 µg (800 IU)/gün olarak belirtir.
Katılımcılar70 yaş üstü kişiler
Biçimbesin ve takviyelerden D vitamini
DozRDA 20 µg (800 IU)/gün
Dozun temelien az güneş maruziyetinde günlük toplam alım
KarşılaştırmaUygulanamaz: tanımlayıcı bir olgu veya kuruluş tavsiyesidir, çalışmada grupların karşılaştırılması değildir.
SüreUygulanamaz: kaynak sabit süreli bir gözlem değil, bir olgu veya normu açıklamaktadır.
KesinlikTanımlayıcı olgu, resmî tavsiye veya kuralın özeti; ölçekle etkililik değerlendirmesi uygulanmaz.
Kanıt kapsamıAdı verilen kaynak sayısı: 1
Kaynaklar[1]

Derinin D vitamini sentezleme yeteneği yaşla azalır.

ParametreVeri
SonuçDerinin D vitamini sentezleme yeteneği yaşla azalır.
KatılımcılarYaşlılar
Biçimderide D3 vitamini sentezi
DozYaşa bağlı değişimin açıklamasına doz uygulanamaz
Dozun temeligüneş UV’siyle deride sentez
KarşılaştırmaUygulanamaz: tanımlayıcı bir olgu veya kuruluş tavsiyesidir, çalışmada grupların karşılaştırılması değildir.
SüreUygulanamaz: kaynak sabit süreli bir gözlem değil, bir olgu veya normu açıklamaktadır.
KesinlikTanımlayıcı olgu, resmî tavsiye veya kuralın özeti; ölçekle etkililik değerlendirmesi uygulanmaz.
Kanıt kapsamıAdı verilen kaynak sayısı: 1
Kaynaklar[1]

Besin grupları

BesinlerÖzelliklerKaynaklar
Balık ve morina karaciğeri yağıKızıl somon, alabalık, ringa ve sardalya ile morina karaciğeri yağı D vitamini içerir; miktar tür ve hazırlamaya bağlıdır.[1]
Yumurta, karaciğer ve peynirYumurta, sığır karaciğeri ve peynir daha az miktarda D vitamini içerir.[1]
Zenginleştirilmiş ürünlerSüt, bazı bitkisel içecekler ve kahvaltılık gevrekler D vitaminiyle zenginleştirilir. İlgili ürünün etiketini kontrol edin.[1]
MantarlarBazı mantarlar ultraviyole ile işlem gördükten sonra D2 vitamini içerir.[1]

Besinlerde D vitamini içeriği

ÜrünDurumD vitaminiBirimTemel, gÖrnek porsiyon, gPorsiyonda D vitamini, µgPorsiyonda enerji, kcal100 g başına enerji, kcalKaynaklar
Kızıl somonkuru ısıyla pişirilmiş16.7µg D vitamini1008514.195132.6156[5]
Gökkuşağı alabalığıçiftlikte yetiştirilmiş, kuru ısıyla pişirilmiş19.0µg D vitamini1008516.15142.8168[6]
Atlantik sardalyasıyağda konserve, sıvısı süzülmüş, kılçıklı4.8µg D vitamini100854.08176.8208[7]
Atlantik ringasıkuru ısıyla pişirilmiş5.4µg D vitamini100854.59172.55203[8]
Morina karaciğeri yağımorina karaciğeri yağı250µg D vitamini100512.545.1902[9]
Yumurtabütün, katı haşlanmış2.2µg D vitamini100501.177.5155[10]
Sığır karaciğeriyahni olarak pişirilmiş1.2µg D vitamini100851.02162.35191[11]
Çedarçedar0.6µg D vitamini100280.168112.84403[12]
%1 sütsıvı, %1 yağlı, A ve D vitaminleri eklenmiş1.2µg D vitamini1002442.928102.4842[13]
Soya içeceğitatlandırılmamış, kalsiyum ve A ve D vitaminleri eklenmiş1.2µg D vitamini1002432.91680.1933[14]
Corn Chex gevreğitüketime hazır kuru General Mills Corn CHEX mısır gevreği, USDA 2015 referansındaki D vitaminli formül3.2µg D vitamini100310.992114.7370[15]
Beyaz kültür mantarıçiğ, ultraviyole ile işlem görmüş26.2µg D vitamini1007018.3415.422[16]
Portobelloultraviyole ile işlem görmüş, ızgarada pişmiş13.1µg D vitamini10012115.85135.0929[16]

Besin tablosu nasıl okunur

Tablodaki porsiyonlar karşılaştırma için seçilen yenilebilir kısım ağırlıklarıdır; D vitamini ve kalori aynı ürünün 100 g başına değerlerinden hesaplanmıştır. Bunlar referans miktarlardır, emilen doz değildir. 1 Nisan 2019’da yayımlanan USDA SR Legacy kayıtları ve 2015 SR28 kaynağı kullanılmıştır. Özellikle Corn CHEX için tarihsel zenginleştirme verileri tüm ürünlerin mevcut içeriğini açıklamaz: ilgili ambalajı kontrol edin. [1] [5] [6] [7] [8] [9] [10] [11] [12] [13] [14] [15] [16]

Ayrıntılar

Alım ve unutulan doz

Bağırsaktaki yağ D vitamini emilimine yardımcı olur, ancak onsuz da bir miktar emilir. Belirli bir yağlı D3 çözeltisinin açlıkta ve yağlı kahvaltıyla karşılaştırılmasında kan değerinde anlamlı fark bulunmadı. Sonuç tüm ürünler için aynı etkiyi göstermez. [1] [3]

Günlük veya haftalık D3 dozunu unutursanız NHS hatırladığınızda almanızı önerir. Sonraki dozun zamanı neredeyse gelmişse unutulanı atlayın. Telafi için çift veya ek doz almayın ve reçete edilen düzenin değişikliğini doktor veya eczacıyla görüşün. [4]

FNB, 51–70 yaş için günlük toplam alım normunu 15 µg (600 IU), 70 yaş üzeri için 20 µg (800 IU) olarak belirtir. Bu, en az güneş maruziyetinde besin ve takviyelerin toplamına ilişkindir. Yaşla derinin D vitamini sentezleme yeteneği azalır. [1]

Kaynaklar

  1. Vitamin D - Health Professional Fact Sheet. https://ods.od.nih.gov/factsheets/VitaminD-HealthProfessional/
  2. Efficacy of weekly versus daily cholecalciferol for repleting serum vitamin D (25(OH)D) deficiency: A systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. https://www.ebi.ac.uk/europepmc/webservices/rest/PMC11617645/fullTextXML
  3. A Randomised, Cross-Over Study to Estimate the Influence of Food on the 25-Hydroxyvitamin D3 Serum Level after Vitamin D3 Supplementation. https://www.ebi.ac.uk/europepmc/webservices/rest/PMC4882721/fullTextXML
  4. How and when to take colecalciferol - NHS. https://www.nhs.uk/medicines/colecalciferol/how-and-when-to-take-colecalciferol/
  5. USDA FoodData Central: Fish, salmon, sockeye, cooked, dry heat. https://fdc.nal.usda.gov/food-details/173692/nutrients
  6. USDA FoodData Central: Fish, trout, rainbow, farmed, cooked, dry heat. https://fdc.nal.usda.gov/food-details/173718/nutrients
  7. USDA FoodData Central: Fish, sardine, Atlantic, canned in oil, drained solids with bone. https://fdc.nal.usda.gov/food-details/175139/nutrients
  8. USDA FoodData Central: Fish, herring, Atlantic, cooked, dry heat. https://fdc.nal.usda.gov/food-details/175117/nutrients
  9. USDA FoodData Central: Fish oil, cod liver. https://fdc.nal.usda.gov/food-details/173577/nutrients
  10. USDA FoodData Central: Egg, whole, cooked, hard-boiled. https://fdc.nal.usda.gov/food-details/173424/nutrients
  11. USDA FoodData Central: Beef, variety meats and by-products, liver, cooked, braised. https://fdc.nal.usda.gov/food-details/168626/nutrients
  12. USDA FoodData Central: Cheese, cheddar (Includes foods for USDA's Food Distribution Program). https://fdc.nal.usda.gov/food-details/173414/nutrients
  13. USDA National Nutrient Database for Standard Reference, Release 28 (2015) — food group 01. https://www.ars.usda.gov/ARSUserFiles/80400535/Data/SR/SR28/reports/sr28fg01.pdf
  14. USDA National Nutrient Database for Standard Reference, Release 28 (2015) — food group 16. https://www.ars.usda.gov/ARSUserFiles/80400535/Data/SR/SR28/reports/sr28fg16.pdf
  15. USDA National Nutrient Database for Standard Reference, Release 28 (2015) — food group 08. https://www.ars.usda.gov/ARSUserFiles/80400535/Data/SR/SR28/reports/sr28fg08.pdf
  16. USDA National Nutrient Database for Standard Reference, Release 28 (2015) — food group 11. https://www.ars.usda.gov/ARSUserFiles/80400535/Data/SR/SR28/reports/sr28fg11.pdf

Yöntem: Subpages evidence-led supplement pipeline v1

İçerik maddesine genel bakış: Vitamin D