Demir: güvenlik ve etkileşimler

Yan etkiler, demir fazlalığı ve ilaçlarla birlikte kullanım.

Önemli noktalar

  • Demir sülfat kabızlık, bulantı ve karında rahatsızlığa neden olabilir. Preparatın tolere edilebilirliğini sağlık uzmanıyla görüşün. [1] Kanıtları gör 1
  • Kalıtsal hemokromatozda demir birikebilir; demir takviyelerinden kaçınılmalıdır. Genel alım sınırları bu hastalıkta takviye alınabileceği anlamına gelmez. [2] [3] Kanıtları gör 1
  • Bir çocuğun demiri yanlışlıkla yutması ciddi zehirlenmeye neden olabilir. Takviyeleri çocukların erişemeyeceği yerde tutun ve aşırı doz şüphesinde hemen zehir danışma merkezine veya acil yardıma başvurun. [4] Kanıtları gör 1
  • Demir bazı ilaçların etkisini engelleyebilir. Örneğin Euthyrox ile demir sülfat arasında en az dört saat gerekir; zamanlama kendi ilacınızın talimatıyla kontrol edilir. [3] [5] Kanıtları gör 1

Pratik rehber

Sonuçları ve durumunuza uygulanabilirliğini kontrol edin.

Takviye seçerken olası demir fazlalığı ve etkileşimler dikkate alınır.

Önemli noktalar

Bu sonuçların gerekçesi

Riskler ve birlikte kullanım

Demir sülfat kabızlık, bulantı ve karında rahatsızlığa neden olabilir. 20 plasebo kontrollü çalışmanın derlemesinde (3168 yetişkin) demir sülfat plasebodan daha sık gastrointestinal advers olaylara neden oldu: OR 2,32 (%95 GA 1,74–3,08). [1]

Sıtma bölgelerinde önleme veya tedavi hizmeti bulunmayan ortamlarda 19.754 çocukla yapılan yedi araştırmanın derlemesinde demir kullanımıyla klinik sıtma riski daha yüksekti: RR 1,15 (%95 GA 1,02–1,30). Bu sonuç belirtilen bağlama aittir, tüm çocuklara değil. [6]

Gebe veya emzirmeyen, ferritini ≤30 µg/L olan 18–45 yaş arası 150 kadının çalışmasında 90 gün boyunca her gün sülfat formunda 100 mg elementer demir, eşit toplam dozla 180 gün gün aşırı 100 mg’a göre alım günlerinde daha fazla gastrointestinal belirtiye yol açtı: prevalans oranı 1,56 (%95 GA 1,38–1,77). Bunlar araştırılan rejimlerdir, evrensel talimat değildir. [7]

Bir çocuğun demir takviyelerini yanlışlıkla yutması ciddi zehirlenmeye neden olabilir. Çocukların erişemeyeceği yerde saklayın; aşırı doz şüphesinde hemen zehir danışma merkezine veya acil yardıma başvurun. Geçici iyileşmeden sonra geç kötüleşme görülebilir. [4]

Kalıtsal hemokromatozda demir vücutta birikebilir. Bu hastalıkta demir takviyelerinden kaçınılmalıdır; genel alım sınırları kullanımları için izin değildir. EFSA, yetişkinler ve gebe veya emzirenler için tüm kaynaklardan toplam alımın güvenli düzeyini 40 mg/gün olarak belirlemiştir; bu resmî UL değildir. ABD’de sağlıklı yetişkinlerin yiyecek ve takviyelerden UL’si 45 mg/gündür. Hekim endikasyona göre daha yüksek doz reçete edebilir. [2] [3]

Demir levotiroksin ve levodopanın emilimini azaltabilir; mide asidini azaltan ilaçlar demir emilimini azaltabilir. Zamanlama belirli ilacın talimatıyla kontrol edilmelidir. [3]

Menstrüasyon, gebelik, beslenme ve yaş düşük demir depoları olasılığını değiştirir ancak tek başına eksikliği belirlemez. Ferritini <50 µg/L olan kadınlardaki yorgunluk çalışmasının sonucu normal demir depoları olan kişilere aktarılamaz. Ferritinin 50 µg/L altında olması çalışmaya seçilme koşuludur, evrensel eksiklik sınırı değildir; inflamasyonda ferritin yükselebilir. [3] [8]

DSÖ derlemesinde sıtmanın yaygın olduğu bölgelerde önleme veya tedavi hizmeti bulunmayan çocuklarda folik asitli veya folik asitsiz demir kullanımıyla klinik sıtma daha sık görüldü: RR 1,16 (%95 GA 1,02–1,31; 5 çalışma). Bu özel bir bağlamdır. [9]

Euthyrox (levotiroksin) ve demir sülfat: Demir sülfat levotiroksinin emilimini ve etkisini azaltabilir. Euthyrox’u demir sülfattan en az 4 saat önce veya 4 saat sonra alın; zamanlamayı kendi ilacınızın talimatıyla kontrol edin. [3] [5]

Ağızdan levodopa, karbidopa/levodopa tabletleri dâhil: Demir takviyeleri ağızdan levodopanın emilimini ve etkisini azaltabilir. Demir eklemeden önce levodopa ilacının adını ve formunu hekim veya eczacıya bildirin ve alım zamanlamasını kararlaştırın; reçeteli rejimi kendi başınıza değiştirmeyin. [3] [10] [11] [12]

Omeprazol gibi proton pompası inhibitörleri: Bu ilaçlar mide asidini azaltır ve demir emilimini bozabilir. Reçeteli omeprazolün belirli demir içeren ürünle nasıl birleştirileceğini hekim veya eczacıyla kontrol edin; ilacı kendi başınıza kesmeyin. [3] [10]

Kalsiyum, süt ve antasitler: Süt, kalsiyum ve antasitler aynı anda alındığında demir emilimini engelleyebilir. MedlinePlus’a göre demir takviyesini süt, kalsiyum veya antasitten en az 2 saat sonra alın. [3] [10]

Tetrasiklin (antibiyotik): Demir içeren takviyeler ve vitaminler tetrasiklinin emilimini engelleyip etkisini azaltabilir. Demir preparatlarını ve demirli vitaminleri tetrasiklinden 4 saat önce veya 2 saat sonra alın; diğer antibiyotikler için ayrı talimatı kontrol edin. [13]

Demir sülfat kabızlık, bulantı ve karında rahatsızlığa neden olabilir. 20 plasebo kontrollü çalışmanın derlemesinde (3168 yetişkin) demir sülfat plasebodan daha sık gastrointestinal advers olaylara neden oldu: OR 2,32 (%95 GA 1,74–3,08).

Demir sülfat kabızlık, bulantı ve karında rahatsızlığa neden olabilir. 20 plasebo kontrollü çalışmanın derlemesinde (3168 yetişkin) demir sülfat plasebodan daha sık gastrointestinal advers olaylara neden oldu: OR 2,32 (%95 GA 1,74–3,08). [1]

Sıtma bölgelerinde önleme veya tedavi hizmeti bulunmayan ortamlarda 19.754 çocukla yapılan yedi araştırmanın derlemesinde demir kullanımıyla klinik sıtma riski daha yüksekti: RR 1,15 (%95 GA 1,02–1,30). Bu sonuç belirtilen bağlama aittir, tüm çocuklara değil.

Sıtma bölgelerinde önleme veya tedavi hizmeti bulunmayan ortamlarda 19.754 çocukla yapılan yedi araştırmanın derlemesinde demir kullanımıyla klinik sıtma riski daha yüksekti: RR 1,15 (%95 GA 1,02–1,30). Bu sonuç belirtilen bağlama aittir, tüm çocuklara değil. [6]

Gebe veya emzirmeyen, ferritini ≤30 µg/L olan 18–45 yaş arası 150 kadının çalışmasında 90 gün boyunca her gün sülfat formunda 100 mg elementer demir, eşit toplam dozla 180 gün gün aşırı 100 mg’a göre alım günlerinde daha fazla gastrointestinal belirtiye yol açtı: prevalans oranı 1,56 (%95 GA 1,38–1,77). Bunlar araştırılan rejimlerdir, evrensel talimat değildir.

Gebe veya emzirmeyen, ferritini ≤30 µg/L olan 18–45 yaş arası 150 kadının çalışmasında 90 gün boyunca her gün sülfat formunda 100 mg elementer demir, eşit toplam dozla 180 gün gün aşırı 100 mg’a göre alım günlerinde daha fazla gastrointestinal belirtiye yol açtı: prevalans oranı 1,56 (%95 GA 1,38–1,77). Bunlar araştırılan rejimlerdir, evrensel talimat değildir. [7]

Bir çocuğun demir takviyelerini yanlışlıkla yutması ciddi zehirlenmeye neden olabilir. Çocukların erişemeyeceği yerde saklayın; aşırı doz şüphesinde hemen zehir danışma merkezine veya acil yardıma başvurun. Geçici iyileşmeden sonra geç kötüleşme görülebilir.

Bir çocuğun demir takviyelerini yanlışlıkla yutması ciddi zehirlenmeye neden olabilir. Çocukların erişemeyeceği yerde saklayın; aşırı doz şüphesinde hemen zehir danışma merkezine veya acil yardıma başvurun. Geçici iyileşmeden sonra geç kötüleşme görülebilir. [4]

Kalıtsal hemokromatozda demir vücutta birikebilir. Bu hastalıkta demir takviyelerinden kaçınılmalıdır; genel alım sınırları kullanımları için izin değildir. EFSA, yetişkinler ve gebe veya emzirenler için tüm kaynaklardan toplam alımın güvenli düzeyini 40 mg/gün olarak belirlemiştir; bu resmî UL değildir. ABD’de sağlıklı yetişkinlerin yiyecek ve takviyelerden UL’si 45 mg/gündür. Hekim endikasyona göre daha yüksek doz reçete edebilir.

Kalıtsal hemokromatozda demir vücutta birikebilir. Bu hastalıkta demir takviyelerinden kaçınılmalıdır; genel alım sınırları kullanımları için izin değildir. EFSA, yetişkinler ve gebe veya emzirenler için tüm kaynaklardan toplam alımın güvenli düzeyini 40 mg/gün olarak belirlemiştir; bu resmî UL değildir. ABD’de sağlıklı yetişkinlerin yiyecek ve takviyelerden UL’si 45 mg/gündür. Hekim endikasyona göre daha yüksek doz reçete edebilir. [2] [3]

Demir levotiroksin ve levodopanın emilimini azaltabilir; mide asidini azaltan ilaçlar demir emilimini azaltabilir. Zamanlama belirli ilacın talimatıyla kontrol edilmelidir.

Demir levotiroksin ve levodopanın emilimini azaltabilir; mide asidini azaltan ilaçlar demir emilimini azaltabilir. Zamanlama belirli ilacın talimatıyla kontrol edilmelidir. [3]

Menstrüasyon, gebelik, beslenme ve yaş düşük demir depoları olasılığını değiştirir ancak tek başına eksikliği belirlemez. Ferritini <50 µg/L olan kadınlardaki yorgunluk çalışmasının sonucu normal demir depoları olan kişilere aktarılamaz. Ferritinin 50 µg/L altında olması çalışmaya seçilme koşuludur, evrensel eksiklik sınırı değildir; inflamasyonda ferritin yükselebilir.

Menstrüasyon, gebelik, beslenme ve yaş düşük demir depoları olasılığını değiştirir ancak tek başına eksikliği belirlemez. Ferritini <50 µg/L olan kadınlardaki yorgunluk çalışmasının sonucu normal demir depoları olan kişilere aktarılamaz. Ferritinin 50 µg/L altında olması çalışmaya seçilme koşuludur, evrensel eksiklik sınırı değildir; inflamasyonda ferritin yükselebilir. [3] [8]

DSÖ derlemesinde sıtmanın yaygın olduğu bölgelerde önleme veya tedavi hizmeti bulunmayan çocuklarda folik asitli veya folik asitsiz demir kullanımıyla klinik sıtma daha sık görüldü: RR 1,16 (%95 GA 1,02–1,31; 5 çalışma). Bu özel bir bağlamdır.

DSÖ derlemesinde sıtmanın yaygın olduğu bölgelerde önleme veya tedavi hizmeti bulunmayan çocuklarda folik asitli veya folik asitsiz demir kullanımıyla klinik sıtma daha sık görüldü: RR 1,16 (%95 GA 1,02–1,31; 5 çalışma). Bu özel bir bağlamdır. [9]

Euthyrox (levotiroksin) ve demir sülfat: Demir sülfat levotiroksinin emilimini ve etkisini azaltabilir. Euthyrox’u demir sülfattan en az 4 saat önce veya 4 saat sonra alın; zamanlamayı kendi ilacınızın talimatıyla kontrol edin.

Euthyrox (levotiroksin) ve demir sülfat: Demir sülfat levotiroksinin emilimini ve etkisini azaltabilir. Euthyrox’u demir sülfattan en az 4 saat önce veya 4 saat sonra alın; zamanlamayı kendi ilacınızın talimatıyla kontrol edin. [3] [5]

Ağızdan levodopa, karbidopa/levodopa tabletleri dâhil: Demir takviyeleri ağızdan levodopanın emilimini ve etkisini azaltabilir. Demir eklemeden önce levodopa ilacının adını ve formunu hekim veya eczacıya bildirin ve alım zamanlamasını kararlaştırın; reçeteli rejimi kendi başınıza değiştirmeyin.

Ağızdan levodopa, karbidopa/levodopa tabletleri dâhil: Demir takviyeleri ağızdan levodopanın emilimini ve etkisini azaltabilir. Demir eklemeden önce levodopa ilacının adını ve formunu hekim veya eczacıya bildirin ve alım zamanlamasını kararlaştırın; reçeteli rejimi kendi başınıza değiştirmeyin. [3] [10] [11] [12]

Omeprazol gibi proton pompası inhibitörleri: Bu ilaçlar mide asidini azaltır ve demir emilimini bozabilir. Reçeteli omeprazolün belirli demir içeren ürünle nasıl birleştirileceğini hekim veya eczacıyla kontrol edin; ilacı kendi başınıza kesmeyin.

Omeprazol gibi proton pompası inhibitörleri: Bu ilaçlar mide asidini azaltır ve demir emilimini bozabilir. Reçeteli omeprazolün belirli demir içeren ürünle nasıl birleştirileceğini hekim veya eczacıyla kontrol edin; ilacı kendi başınıza kesmeyin. [3] [10]

Kalsiyum, süt ve antasitler: Süt, kalsiyum ve antasitler aynı anda alındığında demir emilimini engelleyebilir. MedlinePlus’a göre demir takviyesini süt, kalsiyum veya antasitten en az 2 saat sonra alın.

Kalsiyum, süt ve antasitler: Süt, kalsiyum ve antasitler aynı anda alındığında demir emilimini engelleyebilir. MedlinePlus’a göre demir takviyesini süt, kalsiyum veya antasitten en az 2 saat sonra alın. [3] [10]

Tetrasiklin (antibiyotik): Demir içeren takviyeler ve vitaminler tetrasiklinin emilimini engelleyip etkisini azaltabilir. Demir preparatlarını ve demirli vitaminleri tetrasiklinden 4 saat önce veya 2 saat sonra alın; diğer antibiyotikler için ayrı talimatı kontrol edin.

Tetrasiklin (antibiyotik): Demir içeren takviyeler ve vitaminler tetrasiklinin emilimini engelleyip etkisini azaltabilir. Demir preparatlarını ve demirli vitaminleri tetrasiklinden 4 saat önce veya 2 saat sonra alın; diğer antibiyotikler için ayrı talimatı kontrol edin. [13]

Ayrıntılar

Kullanım nasıl düzenlenir?

İlacın adı ve formu ile takviyenin bileşimi hekim veya eczacıyla görüşülmelidir; reçeteli rejimi kendi başınıza değiştirmeyin. [3] [10] [11] [12]

Kaynaklar

  1. Ferrous Sulfate Supplementation Causes Significant Gastrointestinal Side-Effects in Adults: A Systematic Review and Meta-Analysis. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4336293/
  2. Scientific opinion on the tolerable upper intake level for iron. https://www.efsa.europa.eu/en/plain-language-summary/scientific-opinion-tolerable-upper-intake-level-iron
  3. Iron - Health Professional Fact Sheet. https://ods.od.nih.gov/factsheets/Iron-HealthProfessional/
  4. Clinical Practice Guidelines: Iron poisoning. https://www.rch.org.au/clinicalguide/guideline_index/Iron_Poisoning/
  5. EUTHYROX (levothyroxine sodium) tablets: prescribing information. https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/fda/fdaDrugXsl.cfm?setid=bc3c6830-ba68-4ba3-9896-a12d0ad0b275
  6. Oral iron supplements for children in malaria-endemic areas. https://media.malariaworld.org/Oral_iron_supplements_for_children_in_malaria_endemic_areas_73a4eab6d2.pdf
  7. Alternate day versus consecutive day oral iron supplementation in iron-depleted women: a randomized double-blind placebo-controlled study. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10659995/
  8. Effect of iron supplementation on fatigue in nonanemic menstruating women with low ferritin: a randomized controlled trial. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3414597/
  9. Oral iron supplements for children in malaria-endemic areas. https://www.who.int/tools/elena/review-summaries/iron-children-5to12-malaria--oral-iron-supplements-for-children-in-malaria-endemic-areas
  10. Taking iron supplements: MedlinePlus Medical Encyclopedia. https://www.medlineplus.gov/ency/article/007478.htm
  11. Levodopa and Carbidopa: MedlinePlus Drug Information. https://www.medlineplus.gov/druginfo/meds/a601068.html
  12. Carbidopa and Levodopa Tablets, USP: prescribing information. https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/fda/fdaDrugXsl.cfm?setid=998f805d-da97-484e-a931-e409e8b8c65a
  13. Tetracycline: MedlinePlus Drug Information. https://medlineplus.gov/druginfo/meds/a682098.html

Yöntem: Subpages evidence-led supplement pipeline v1

İçerik maddesine genel bakış: Iron